BULGU: Maddi Duran Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin mülkiyetinde bulunan hizmet binaları hariç maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gerektiği belirtilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “257 Birikmiş amortismanlar hesabı” başlıklı 202 ve 203’üncü maddelerinde; 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesi için kullanılacağı, ayrılan amortisman tutarlarının ise bu hesaba alacak 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirileceği ifade edilmiştir.
Muhasebat Genel Müdürlüğünün 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 47 sıra No.lu Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payına tabi duran varlıklar” başlıklı 3’üncü maddesinde, hangi duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi olduğu hesap bazında ifade edilirken, hangi duran varlıkların amortismana tabi olmadığı da ayrıca belirtilmiştir.
Anılan Genel Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde ise; “Amortisman ve tükenme payı süresi, duran varlıkların aktife girdiği yıldan başlar. Bu sürenin yıl olarak hesaplanması için “1” rakamı bu Tebliğ ekinde belirtilen, varlığın yararlanma süresine göre belirlenmiş orana bölünür. (Örnek: 1/0,20 = 5 yıl; 1/0,025 = 40 yıl)” denilmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, Belediye tarafından amortismana tabi bir duran varlık satın alındığında, bu varlığın kayıtlı değeri üzerinden kullanım süresine göre hesaplanacak amortisman tutarları ilgili yıllarda dönem sonu itibariyle gider kaydedilecek ve böylece ilgili varlığın maliyeti dönemsellik ilkesinin de bir gereği olarak kullanım süresine dağıtılarak giderleştirilecektir.
Yapılan incelemede, hizmet binaları hariç, aşağıdaki tabloda ayrıntıları gösterilen maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 8:Amortisman Ayrılmayan Taşınmazların Listesi
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri (TL) | Amortismanların Toplam Değeri (TL) | Fark (TL) |
| 251 | Enerji Nakil Hatları | 365.015,46 | 0,00 | 365.015,46 |
| 251 | Üst Geçitler | 1.494.601,13 | 0,00 | 1.494.601,13 |
| 251 | Yollar | 39.730.558,50 | 0,00 | 39.730.558,50 |
| 251 | Sulama Kanalları | 140.307,79 | 0,00 | 140.307,79 |
| 251 | Su Kuyuları | 208.950,00 | 0,00 | 208.950,00 |
| 251 | Meydanlar | 1.188.000,00 | 0,00 | 1.188.000,00 |
| 251 | Parklar ve Yeşil Alanlar | 6.813.267,91 | 0,00 | 6.813.267,91 |
| 251 | Mesire Yerleri | 1.282.660,00 | 0,00 | 1.282.660,00 |
| 251 | Pazar Yeri | 27.604.792,24 | 0,00 | 27.604.792,24 |
| Umuma Ait Binalar | 65.240,00 | 0,00 | 65.240,00 | |
| Diğer Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri | 4.604.651,02 | 0,00 | 4.604.651,02 | |
| 252 | Diğer | 1.654.086,56 | 0,00 | 1.654.086,56 |
| 252 | İlköğretim Okulları | 135.741,30 | 0,00 | 135.741,30 |
| 252 | Sağlık Ocakları | 552.800,00 | 0,00 | 552.800,00 |
| 252 | Kütüphaneler | 170.000,00 | 0,00 | 170.000,00 |
| 252 | İbadet Yerleri | 23.390,00 | 0,00 | 23.390,00 |
| 252 | Düğün, Tören ve Konferans Salonları |
746.700,00 | 0,00 | 746.700,00 |
| 252 | Diğer | 785.615,97 | 0,00 | 785.615,97 |
| 252 | Spor Sahaları | 928.546,13 | 0,00 | 928.546,13 |
| 252 | Spor Salonları | 2.457.688,66 | 0,00 | 2.457.688,66 |
| 252 | Kamu Konutları | 70.800,00 | 0,00 | 70.800,00 |
| 252 | Diğer Binalar | 1.938.525,90 | 0,00 | 1.938.525,90 |
| 252 | Dükkân ve İşyeri | 268.507,28 | 0,00 | 268.507,28 |
| 252 | TANIMSIZ | 46.960,00 | 0,00 | 46.960,00 |
| 252 |
Belediyenin söz konusu maddi varlıkları için amortisman ayrılmaması, 2021 yılı Bilançosunda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı, Faaliyet Sonuçları Tablosunda ise 630 Giderler Hesabı itibariyle ayırılması gereken amortisman giderleri kadar hataya neden olmuştur.
Bu itibarla, Belediye tarafından taşınmazlara ilişkin olarak ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda amortismana tabi olan varlıklar için amortisman tebliği uyarınca yılsonlarında amortisman ayrılması gerekmektedir.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mülkiyetindeki maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan varlıklar için amortisman ayrılması zorunludur. Bu durum, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 630 Giderler Hesabı açısından hatalara yol açmıştır. Dolayısıyla, belediyenin ilgili mevzuat çerçevesinde taşınmazlar için amortisman ayrılması gerekmektedir. |