BULGU: Maddi Duran Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

İl Özel İdaresinin 2021 yılı mali tablolarında yer alan 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri, 252-Binalar, 253-Tesis Makine ve Cihazlar, 254-Taşıtlar ve 255-Demirbaşlar Hesaplarında kayıtlı olan duran varlıkları için amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde maddi duran varlıkların, genel nitelikleri, uygulanacak amortisman süresi, yöntem ve oranlarının ne şekilde tespit edileceği, ayrılan amortisman tutarının gider olarak muhasebeleştirilmesi gerekliliği, varlıkların amortisman değerinin ne olduğu, kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların amortisman tutarlarının ne olduğu açıklanmıştır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Vergi Usul Kanunu Tebliğleri ve Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin amortisman işlemlerine ilişkin hükümlerine aykırı olarak, maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmaması sonucu İl Özel İdaresinin varlıklarını gösteren; 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252-Binalar Hesabı, 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254- Taşıtlar Hesabı, 255-Demirbaşlar Hesabı ile 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına ilişkin amortisman miktarlarını gösteren 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-), 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabının (-) yıl içinde ve yıl sonunda düzenlenecek mali tablolarda gerçek değerleri ile yer almamasına yol açmaktadır. Aynı zamanda amortisman uygulanmaması sonucu Giderler Hesabına yansıması gereken amortisman giderleri kadar 630- Giderler Hesabı, dönem sonunda 630-Giderler Hesabının yansıması sonucu oluşacak faaliyet sonuçlarını gösteren 690-Faaliyet Sonuçları Hesabı, Faaliyet sonuçlarının bakiyeleri üzerinden değerlendirilecek dönem faaliyet sonucunu gösteren 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ya da 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-), mali tablolar üzerinde gerçek durumu yansıtmamaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olarak maddi duran varlıklar için amortisman ayrılarak gerekli kayıtlar yapılmalıdır.


ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin mali tablolarında maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile diğer ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak, amortisman ayrılmaması, varlıkların gerçek değerlerinin mali tablolarda yansımamasına neden olmaktadır. Bu durum, giderler ve faaliyet sonuçları hesaplarının da yanlış bir şekilde gösterilmesine yol açmaktadır. Dolayısıyla, mevzuata uygun olarak maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması ve gerekli kayıtların yapılması gerekmektedir.