ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan bu varlıklar için amortisman ayrılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 202 ve 203. maddelerde, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın, maddi duran varlıkların ekonomik ömrü boyunca giderleştirilmesi için kullanılacağı ve ayrılan amortismanların muhasebeleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

04.11.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan genel tebliğ, amortisman ve tükenme paylarının ayrılmasına dair usul ve esasları belirlemektedir. 2022 yılı kesin mizanında, 252 Binalar Hesabı’nda yer alan toplam değeri 1.154.022,95 TL olan bazı duran varlıklar için amortisman kaydı yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile 630 Giderler Hesabı’nın mali tablolarda hatalı görünmesine neden olmaktadır.

Mali tabloların güvenilir ve doğru bilgi sunabilmesi için, amortismana tabi varlıklar için mevzuat hükümlerine uygun olarak amortisman ayrılması gereklidir. Bu uygulama, kamu idaresinin mali durumunu daha şeffaf hale getirecektir.

BULGU: Maddi Duran Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresinde bir kısım maddi duran varlıklara ilişkin amortisman ayırma işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesap Grubuna İlişkin İşlemler” başlıklı 187’nci maddesinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gerektiği belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in “Hesabın Niteliği” başlıklı 202’nci ve “Hesabın İşleyişi” başlıklı 203’üncü maddelerinde; 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesi için kullanılacağı, ayrılan amortisman tutarlarının muhasebeleştirilmesinde bu hesaba alacak 630 Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği ifade edilmiştir. 04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 sıra no.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde ise; amortisman ve tükenme payı ayrılmasına ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının neler olacağı açıklanmıştır.
Kamu İdaresinin 2022 yılı kesin mizanı incelendiğinde 252 Binalar Hesabında yer alan ve toplam değeri 1.154.022,95 TL olan bir kısım duran varlık için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Bu kapsamda, amortismana tabi varlıklar için amortisman kayıtlarının yapılmaması, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile 630 Giderler Hesabı’nın Kamu İdaresinin dönem sonu mali tablolarında hatalı görünmesine yol açmaktadır.
Mali tabloların tam ve güvenilir bilgi sunması için, amortismana tabi varlıklar için mevzuat hükümlerinin öngördüğü süre, yöntem ve oranlarda amortisman ayrılması gerekmektedir.