|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığını ortaya koymuştur. Yeraltı ve yerüstü düzenleri ile binalar için amortisman kaydı yapılmadığı ve duran varlıklar amortisman defterinin tutulmadığı belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, bu varlıkların amortisman süreleri, yöntemleri ve oranları Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenmektedir.
Denetim sırasında, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nda 50.673.801,54 TL ve 252 Binalar Hesabı’nda 239.523.459,05 TL tutarında amortismana tabi varlıkların bulunduğu, ancak bu varlıklar için gerekli amortisman ayrımının yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, İdarenin bilançosunda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’ndaki tutarın yanlış görünmesine ve 630 Giderler Hesabı’nda eksikliklere yol açmaktadır. Ayrıca, mevzuata uygun olarak duran varlıklar amortisman defterinin tutulmadığı da belirlenmiştir. Sonuç olarak, kamu idaresinin mali kayıtlarının doğruluğu ve şeffaflığı açısından, amortismana tabi varlıklar için gerekli amortisman ayrımının yapılması ve ilgili defterlerin düzenli bir şekilde tutulması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Maddi Duran Varlıklar için Amortisman Ayrılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinde, yeraltı ve yerüstü düzenleri ile binalar için amortisman ayrılmadığı ve duran varlıklar amortisman defterinin tutulmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin 187’nci maddesinin (ç) bendinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı; bu Yönetmelik kapsamındaki kamu idarelerince muhasebe sistemine dahil edilen maddi duran varlıklardan hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranları ile ilgili olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usullerin uygulanacağı belirtilmiş, “Tutulacak Diğer Defterler” başlıklı 18’inci Bölümü’nün 491’inci maddesinde ise duran varlıklar amortisman defteri mahalli idareler tarafından tutulacak defterler arasında sayılmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın niteliğini belirleyen 202’nci maddesinde; bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik’in hesabın işleyişini düzenleyen 203’üncü maddesinde ise maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarlarının yıl sonunda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na alacak, 630 Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Kamu İdaresinin mali tabloları incelendiğinde;
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nda amortismana tabi 50.673.801,54 TL ve 252 Binalar Hesabı’nda ise amortismana tabi 239.523.459,05 TL bakiye bulunmasına rağmen söz konusu varlıklar için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. Amortisman kayıtlarının tutulmaması İdarenin bilançosunda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda yer alan tutarın hatalı görünmesine, faaliyet sonuçları tablosunda ise 630 Giderler Hesabı’nın eksik görünmesine yol açmıştır.
Ayrıca Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Duran Varlıklar Amortisman Defteri” başlıklı 491’inci maddesine göre duran varlıkların amortismanına ilişkin bilgilerin kaydedildiği duran varlıklar amortisman defterinin tutulmadığı tespit edilmiştir.
Amortismana tabi olan varlıklar için mevzuata uygun olarak amortisman ayrılması ve duran varlıklar amortisman defterinin tutulması gerekmektedir.