|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin maddi duran varlıkları için ayrılan amortismanların gerçeği yansıtmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, belediyelerin amortisman işlemlerini Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yürütmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu çerçevede, Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan genel tebliğ, hangi duran varlıkların hangi oranlarda amortisyona tabi olduğunu düzenlemektedir.
Denetim sonuçlarına göre, İdare’nin geçmiş dönemlerden gelen bazı taşınmazları için hiç amortisman ayrılmadığı, bazıları için ise varlık değerinden fazla amortisman kaydedildiği tespit edilmiştir. Ayrıca, dayanıklı taşınır varlıklar için yıl içinde ayrılan amortisman tutarlarının geçmiş dönemlerden gelen varlık tutarlarını aştığı görülmüştür. İdare, gelecek yıl mali tablolarında düzeltme yapacağını bildirmiş olsa da, 2022 yılına ait mali tablolardaki hataların düzeltilmesi mümkün olmamıştır. Bu durum, İdare’nin geçmişten gelen ve amortismana tabi olan taşınmazları ile dayanıklı taşınırları için amortisman işlemlerinde hata ve eksiklikler bulunduğunu göstermektedir. Dolayısıyla, bu hataların giderilmesi için gerekli düzeltici çalışmaların yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Maddi Duran Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin 2022 yılı bilançosunda yer alan bazı maddi duran varlıklar için ayrılan amortismanların gerçeği yansıtmadığı görülmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde belediyelerin taşınır ve taşınmaz amortismanına ilişkin işlemlerini Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yürütmesi gerektiği hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 04.11.2015 tarih ve 47 sıra No.lu Genel Tebliğ’de hangi duran varlık için, hangi oranda amortisman ve tükenme payları uygulanacağı düzenlenmiştir. Anılan Yönetmelik hükmü gereği belediyelerin de Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan Tebliğ hükümleri çerçevesinde taşınır ve taşınmazlara ilişkin amortisman uygulamalarını gerçekleştirmesi gerekmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı” başlıklı 202 ve 203’üncü maddelerinde; 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabının maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesi için kullanılacağı, ayrılan amortisman tutarlarının ise bu hesaba alacak 630-Giderler Hesabına borç kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirileceği ifade edilmiştir.
Muhasebat Genel Müdürlüğünün 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 47 sıra No.lu Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği’nin “Amortisman Ve Tükenme Payına Tabi Duran Varlıklar” başlıklı 3’üncü maddesinde, hangi duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi olduğu hesap bazında ifade edilirken, hangi duran varlıkların amortismana tabi olmadığı da ayrıca belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, İdare tarafından amortismana tabi bir duran varlık satın alındığında, bu varlığın kayıtlı değeri üzerinden kullanım süresine göre hesaplanacak amortisman tutarları ilgili yıllarda dönem sonu itibariyle gider kaydedilecek ve böylece ilgili varlığın maliyeti dönemsellik ilkesinin de bir gereği olarak kullanım süresine dağıtılarak giderleştirilecektir.
Yapılan incelemede İdarenin geçmişten gelen ve amortismana tabi bazı taşınmazları için hiç amortisman ayrılmadığı, bazı taşınmazları için ise varlığın değerinden fazla amortisman ayrıldığı, dayanıklı taşınırları için ise yılı içinde amortisman ayrılan varlık tutarlarının geçmiş dönemden gelen varlık tutarlarından fazla olduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasında İdare gelecek yıl mali tablolarında düzeltme işlemlerini yapacağını bildirmiş olsa da 2022 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla, İdarenin geçmişten gelen ve amortismana tabi olan taşınmazları ve dayanıklı taşınırlarının amortisman işlemlerine ilişkin hata ve eksikliklerin olduğu ve bu durumun düzeltilmesi için gerekli çalışmaların yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.