| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir olmayan il kapsamındaki ilçe belediyeleri, maddi duran varlıklar için kayıtlı tutarlarından fazla amortisman ayırmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak, amortisman ayrılması gereken varlıkların kayıtlı değerini aşmaması gerektiği vurgulanmıştır. İdare, gelecekte bu durumu düzeltmeli ve kayıtlı değerleri aşan amortisman ayırmaktan kaçınmalıdır. |
BULGU: Maddi Duran Varlıklar İçin Değerinden Fazla Amortisman Ayrılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Amortismana tabi maddi duran varlıklar için hesap alt kodları itibariyle yapılan incelemede, kayıtlı maddi duran varlık tutarından daha fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı, bu yönetmelik kapsamına dâhil kamu idarelerince muhasebe sistemine dâhil edilen maddi duran varlıklardan; hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranları ile ilgili olarak Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usullerin uygulanacağı, varlıkların ilk defa amortisman hesaplanmasına esas alınacak değerin kayıt bedeli olduğu, ancak, enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş olan varlıklar için amortisman hesaplamasına esas alınacak değerin düzeltme sonucu ortaya çıkan değer olduğu, bir varlık için yapılan harcamaların, varlığın iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılması sonucunu doğurması durumunda amortisman hesaplaması varlığın yeni değeri üzerinden yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından amortismana tabi maddi duran varlıklarda yer alan kayıtlı tutarlar aşılmayacak şekilde amortisman ayrılması gerekmektedir.
Tablo 8: MDV Kayıtlı Değerleri ile Amortisman Tutarlarının Karşılaştırılması (TL)
| Hesap Kodu | Hesap Adı | MDV Kayıtlı Değer | MDV Bi rikmiş A mortisman Toplamı |
Faz l a A y r ılan A m ortisman Tutarı |
| 253.02.02.00.00 | İNŞAAT MAKİNELERİ VE ALETLERİ | 89.187,23 | 110.806,68 | 21.619,45 |
| 253.02.03.00.00 | ATÖLYELE MAKİNELERİ VE ALETLERİ | 313.692,77 | 479.189,24 | 165.496,47 |
| 253.02.09.00.00 | AYIRMA, SINIFLANDIRMA MAKİNELERİ |
6.224,50 | 21.470,94 | 15.246,44 |
| 253.02.10.00.00 | MATBAACILIKTA KULLANILAN MAKİNE VE ALETLER |
15.434,19 | 27.273,49 | 11.839,30 |
| 253.03.02.00.00 | BESLENME, GIDA VE MUTFAK CİHAZ VE ALETLERİ | 325.999,39 | 410.596,75 | 84.597,36 |
| 253.03.03.00.00 | KURTARMA AMAÇLI CİHAZ VE ALETLER |
7.500,00 | 52.513,54 | 45.013,54 |
| 253.03.05.00.00 | TIBBİ VE BİYOLOJİK AMAÇLI CİHAZLARI VE ALETL. | 50.104,50 | 71.951,82 | 21.847,32 |
| 253.03.06.00.00 | ARAŞTIRMA VE ÜRETİM AMAÇLI CİHAZLARI VE ALET. | 397.633,58 | 480.892,43 | 83.258,85 |
| 253.03.07.00.00 | MÜZİK ALETLERİ VE AKSESUARLARI | 37.328,45 | 49.481,01 | 12.152,56 |
| 253.03.08.00.00 | SPOR AMAÇLI KULLANILAN CİHAZ VE ALETLERİ | 120.824,02 | 690.218,52 | 569.394,50 |
| 254.01.06.00.00 | MOPET VE MOTOSİKLETLER | 17.500,00 | 19.200,00 | 1.700,00 |
| 254.01.07.00.00 | MOTORSUZ KARA ARAÇLARI |
9.100,00 | 216.746,28 | 207.646,28 |
| 255.01.01.00.00 | DÖŞEME DEMİRBAŞLARI | 142.201,91 | 242.595,48 | 100.393,57 |
| 255.01.02.00.00 | TEMSİL VE TÖREN DEMİRBAŞLARI |
37.975,92 | 148.800,61 | 110.824,69 |
| 255.01.03.00.00 | KORUYUCU GİYSİ VE MALZEMELER | 167.342,10 | 232.682,33 | 65.340,23 |
| 255.02.01.00.00 | BİLGİSAYARLAR VE SUNUCULAR |
668.295,48 | 1.173.991,09 | 505.695,61 |
| 255.02.03.00.00 | TEKSİR VE ÇOĞALTMA MAKİNELERİ | 34.340,00 | 75.255,27 | 40.915,27 |
| 255.02.04.00.00 | HABERLEŞME CİHAZLARI | 383.715,50 | 587.964,92 | 204.249,42 |
| 255.03.02.00.00 | MİSAFİRHANE,KONAKLAMA VE BARINMA AMAÇLI MOB. | 68.584,89 | 536.931,55 | 468.346,66 |
| 255.03.05.00.00 | SEMİNER VE SUNUM AMAÇLI ÜRÜNLER | 3.165,25 | 7.899,90 | 4.734,65 |
| 255.04.01.00.00 | YEMEK HAZIRLAMA EKİPMANLARI | 24.136,71 | 32.301,22 | 8.164,51 |
| 255.05.04.00.00 | KORUMA ALTINA ALINAN HAYVANLAR | 4.666,76 | 8.521,76 | 3.855,00 |
| 255.07.04.00.00 | BİLGİ SAKLAMA ÜNİTELERİ | 22.225,01 | 48.468,05 | 26.243,04 |
| 255.08.01.00.00 | EĞİTİM MOBİLYALARI VE DONANIMLARI | 82.545,15 | 102.556,66 | 20.011,51 |
| 255.08.02.00.00 | ÖĞRENMEYİ KOLAYLAŞTIRICI EKİPMANLAR | 80.691,58 | 103.730,30 | 23.038,72 |
| 255.09.01.00.00 | DOĞA SPORLARINDA KULLANILAN DEMİRBAŞLAR | 21.475,01 | 32.538,80 | 11.063,79 |
| 255.09.02.00.00 | SALON SPORLARINDA KULLANILAN DEMİRBAŞLAR |
143.286,24 | 180.518,78 | 37.232,54 |
| 255.09.03.00.00 | SAHA SPORLARINDA KULLANILAN DEMİRBAŞLAR | 3.437,27 | 5.722,62 | 2.285,35 |
| 255.09.99.00.00 | DİĞER SPORLARINDA KULLANILAN DEMİRBAŞLAR | 15.639,20 | 63.609,24 | 47.970,04 |
| 255.10.03.00.00 | YANGIN SÖNDÜRME VE TEDBİR CİHAZ VE |
31.763,34 | 37.034,63 | 5.271,29 |
| ARAÇLARI | ARAÇLARI | ARAÇLARI | ARAÇLARI | ARAÇLARI |
| 255.12.02.00.00 | BÜRO MALZEMELERİ | 1.350,00 | 4.804,00 | 3.454,00 |
| 255.99.02.00.00 | SEYYAR TANKLAR VE TÜPLER | 18.880,00 | 19.268,12 | 388,12 |
| TOPLAM | TOPLAM | 3.346.245,95 | 6.275.536,03 | 2.929.290,08 |
Yukarıdaki tabloda yer alan hesaplamaya göre İdare bilançosunda 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabı 2.929.290,08 TL fazla olarak yer almaktadır. Her ne kadar mali tablolar kesinleştikten sonra İdarece düzeltmeler yapılsa da yapılan düzeltmelerin 2022 yılı mali tablolarına etkisi bulunmamaktadır. Sonuç olarak müteakip yıllarda da maddi duran varlığın kayıtlı değerini aşacak şekilde amortisman ayrılmaması gerekmektedir.