|
ÖZET: Maddi duran varlıklar için amortisman ayırma işlemlerinde hatalı uygulamalar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı, bazıları için ise değerinin üzerinde amortisman kaydedildiği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, amortismana tabi varlıkların tanımını, uygulanacak süre, yöntem ve oranları Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, maddi duran varlıkların ekonomik ömrü boyunca giderleştirilmesi ve yok edilmesi için gerekli hesaplar da düzenlenmiştir.
Denetim sonucunda, idarenin envanterinde toplam değeri 34.075,28 TL olan varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı, 1.535.803,73 TL değerindeki varlıklar için ise aşırı amortisman kaydedildiği saptanmıştır. Bu hatalı işlemler, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile 630-Giderler Hesabı’nda yanlış bilgiye yol açmıştır. Dolayısıyla, amortismana tabi maddi duran varlıkların mevzuat çerçevesinde doğru bir şekilde belirlenmesi ve uygun şekilde amortisman ayrılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Maddi Duran Varlıklar İçin Yapılan Amortisman Ayırma İşlemlerinde Hatalı Uygulamaların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin envanterinde kayıtlı olan bazı duran varlıklara hiç amortisman ayrılmadığı, bazı duran varlıklar için değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25-Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunu düzenleyen “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde; amortismana tabi varlıkların neler olduğu, bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranlarına ilişkin esas ve usullerin Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirleneceği, ayrılan amortismanların nasıl muhasebeleştirileceği ve varlıkların amortisman hesaplanmasına esas alınacak değerinin nasıl tespit edileceği düzenlenmiştir.
Maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılan 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı da aynı Yönetmelik’in 202’nci ve 203’üncü maddelerinde açıklanmıştır. Amortisman ve tükenme payı ayrılmasına ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının neler olacağı ise “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde açıklanmıştır.
Yapılan incelemede, İdare envanterinde yer alan ve kayıtlı değeri toplam 34.075,28 TL olan çeşitli nitelikteki varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı, kayıtlı değeri toplam 1.535.803,73 TL olan varlıklar için değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür. Yapılan hatalı işlemler, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabının ve faaliyet sonuçları tablosunda yer alan 630-Giderler Hesabının hatalı bilgi içermesine neden olmuştur.
Sonuç olarak; amortismana tabi maddi duran varlıkların mevzuat hükümleri çerçevesinde sağlıklı şekilde belirlenmesi ve bu varlıklar için mevzuata uygun bir şekilde amortisman ayrılması gerekmektedir.