|
ÖZET: Maddi duran varlıklar için yapılan amortisman işlemlerinde hatalı uygulamalar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi’nin envanterinde bazı varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı, bazıları için ise değerinin üzerinde amortisman hesaplandığı belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, amortismana tabi varlıkların neler olduğunu ve bu varlıklar için uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranlarının Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirleneceğini açıklamaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, toplam değeri 274.060.798,12 TL olan çeşitli varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı, 127.013.901,45 TL değerindeki varlıklar için ise fazla amortisman hesaplandığı görülmüştür. Ayrıca, 13.534.947,38 TL değerindeki bazı varlıklar için de yanlışlıkla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Bu hatalı uygulamalar, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 630-Giderler Hesabı’nda yanlış bilgiye yol açmıştır. Sonuç olarak, maddi duran varlıkların mevzuat hükümleri doğrultusunda doğru bir şekilde belirlenmesi ve bu varlıklar için uygun amortisman ayrılması büyük önem taşımaktadır. Bu süreçlerin doğru yürütülmesi, mali tabloların güvenilirliğini artıracaktır. |
BULGU: Maddi Duran Varlıklar İçin Yapılan Amortisman Ayırma İşlemlerinde Hatalı Uygulamaların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdarenin envanterinde kayıtlı olan bazı duran varlıklara hiç amortisman ayrılmadığı, bazı duran varlıklar için değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25-Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunu düzenleyen “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde; amortismana tabi varlıkların neler olduğu, bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranlarına ilişkin esas ve usullerin Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirleneceği, ayrılan amortismanların nasıl muhasebeleştirileceği ve varlıkların amortisman hesaplanmasına esas alınacak değerinin nasıl tespit edileceği düzenlenmiştir.
Maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılan 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı da aynı Yönetmelik’in 202’nci ve 203’üncü maddelerinde açıklanmıştır. Amortisman ve tükenme payı ayrılmasına ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının neler olacağı ise “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde açıklanmıştır.
Yapılan incelemede, İdare envanterinde yer alan ve kayıtlı değeri toplam 274.060.798,12 TL olan çeşitli nitelikteki varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı, kayıtlı değeri toplam 127.013.901,45 TL olan varlıklar için değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı, kayıtlı değeri toplam 13.534.947,38 TL olan ancak amortismana tabi olmayan bazı varlıklar için amortisman ayrıldığı görülmüştür. Yapılan hatalı işlemler, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabının ve faaliyet sonuçları tablosunda yer alan 630-Giderler Hesabının hatalı bilgi içermesine neden olmuştur.
Sonuç olarak; amortismana tabi maddi duran varlıkların mevzuat hükümleri çerçevesinde sağlıklı şekilde belirlenmesi ve bu varlıklar için mevzuata uygun bir şekilde amortisman ayrılması gerekmektedir.