|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin maddi duran varlıkları için yapılan değer artırıcı harcamaların, bu varlıkların maliyet bedeline eklenmediğini ve doğrudan gider olarak kaydedildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde, bir yıldan fazla yararlanma süresine sahip varlıkların amortismanlarının “25 Maddi Duran Varlıklar” hesap grubunda izlenmesi gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca, bu varlıklar için yapılan harcamaların, varlığın kayıtlı değerine eklenmesi ve amortisman hesaplamalarında dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı 47 sıra No.lu Tebliğ, duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi tutulacak değerlerini tanımlamaktadır. Bu Tebliğ’e göre, 34.000,00 TL’yi aşan değer artırıcı harcamalar, ilgili varlıkların maliyet bedeline eklenmeli ve amortisman hesaplamaları bu yeni değer üzerinden yapılmalıdır. Ancak yapılan incelemelerde, belediyenin taşınmazlarına yönelik bakım ve onarım harcamalarının aktifleştirilmediği ve doğrudan gider olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu bulguya ilişkin personeli bilgilendireceğini ve gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Mali tabloların doğruluğunu sağlamak amacıyla, taşınmazlar için yapılan değer artırıcı harcamaların ilgili varlık hesaplarıyla aktifleştirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Maddi Duran Varlıklar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Giderleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin taşınmaz hesaplarında kayıtlı maddi duran varlıkları için yapılan değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlıkların maliyet bedeline eklenmediği ve doğrudan gider olarak muhasebe hesaplarına alındığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 186’ncı maddesinin birinci fıkrasında yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların “25 Maddi Duran Varlıklar” hesap grubu içinde takip edileceği, 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (a/1) alt bendinde de maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı belirtilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 47 sıra No.lu Amortisman ve Tükenme Payları Tebliği’nde duran varlıklardan hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı belirtilmiş olup, Tebliğ’in 4’üncü maddesinde duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi değerlerinin maliyet bedeli olacağı, maliyet bedelinin ise, bir varlığın satın alınması, üretilmesi veya değerinin artırılması için yapılan harcamalar veya verilen kıymetlerin toplamı olacağı, bir varlık için yapılan harcamaların, kayıtlı değerine ilave edilmesi halinde, amortisman hesaplamasının varlığın yeni değeri üzerinden yapılacağı belirtilmiştir.
Söz konusu Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde, taşınmaz hesaplarında kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan 34.000,00 TL’lik limiti aşanların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği ve henüz amortisman ayırma süresini tamamlamamış olan duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların, varlığın maliyet bedeline eklenerek kalan amortisman süresince eşit olarak amortisman ayrılacağı hüküm altına alınmıştır.
Taşınmaz hesaplarında kayıtlı maddi duran varlıkların değerini artıran ve tutarı 34.000,00 TL’yi aşan harcamaların ilgili maddi duran varlıkların maliyet bedeline eklenmesi ve bu duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarlarının, söz konusu duran varlığın yenilenen değeri üzerinden hesaplanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Belediyenin mülkiyetinde olan taşınmazlara yönelik değer artırıcı nitelikteki bakım ve onarım harcamalarının söz konusu varlığın maliyet bedeline eklenmek suretiyle aktifleştirilmediği, doğrudan gider hesapları ile muhasebe kayıtlarına alındığı, dolayısıyla duran varlıklara ilişkin amortismanların da, bu varlıkların yeniden belirlenmesi gereken değerleri dikkate alınmadan hesaplandığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin ilgili personellerin bilgilendirileceği ve gerekli özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Mali tablolarda oluşacak önemli hataların önlemesini teminen, taşınmaz mallar için yapılan değer artırıcı harcamaların anılan Tebliğ’e uygun olarak ilgili varlık hesapları ile aktifleştirilmesi gerekmektedir.