ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin maddi duran varlıkları için yapılan değer artırıcı harcamaların yanlış bir şekilde doğrudan 630-Giderler Hesabı’na kaydedildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür harcamaların maddi duran varlıkların kayıtlı değerine eklenmesi gerektiğini belirtmektedir. Özellikle, 34.000 TL’yi aşan değer artırıcı harcamaların, varlıkların maliyetine dahil edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Denetim sırasında, beton yol yapımı, dış cephe mantolama, kreş tadilatı ve elektrik tesisatı gibi harcamaların toplamda 753.176,05 TL’lik bir hataya yol açtığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu harcamaları bakım-onarım gideri olarak değerlendirdiğini belirtmiş, ancak bu harcamaların Tebliğ’de belirtilen parasal sınırı aştığı ve maddi duran varlıkların değerini artırdığı göz önünde bulundurulduğunda, ilgili hesaplarda izlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, yıl içinde gerçekleştirilen değer artırıcı harcamaların, ilgili maddi duran varlıkların kayıtlı değerine eklenmesi zorunludur. Bu durum, mali raporların doğruluğu ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Maddi Duran Varlıklar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Giderleştirilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin taşınmazları için yapılan değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlıklar hesabında izlenmesi gerekirken doğrudan 630-Giderler Hesabı’na gider kaydedildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25-Maddi Duran Varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemleri düzenleyen 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (a/1) alt bendinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı belirtilmiştir.
Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 47 sıra No.lu Amortisman ve Tükenme Payları Tebliği’nin “Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde; taşınmazlar için 34.000,00 TL’yi aşan ve değer artırıcı harcama olarak kabul edilen giderlerin ilgili duran varlığın maliyetine ekleneceği ifade edilmiştir. Adı geçen Tebliğ’in 4’üncü maddesinde ise değer artırıcı harcamaların varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi tutulan değeri içinde yer alması gerektiği açıklanmıştır.
Yapılan incelemede; 120.640,65 TL’lik beton yol yapımı, 124.923,00 TL’lik dış cephe mantolama, 253.670,50 TL’lik kreş ve gündüz bakım evleri için tadilat ve 253.941,90 TL’lik elektrik tesisatı yapım işlerinde değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlıkların kayıtlı değerine eklenmeyip doğrudan gider olarak kaydedildiği ve bunun sonucunda ilgili hesaplar itibarıyla 2022 yılı bilanço ve faaliyet sonuçları tablosunda 753.176,05 TL tutarında hataya neden olunduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında yapılan harcamaların tadilat kapsamında olan bakım-onarım gideri olarak görüldüğü ve bu sebepten giderleştirildiği ifade edilmiştir. Ancak, bulgu konusu edilen harcamalar Tebliğ’de belirtilen parasal sınırı aşan, ilgili maddi duran varlığın değerini, kullanım süresini ve sağlanan faydayı artıran nitelikte olduğundan ilgili maddi duran varlık hesabında izlenmelidir.
Yıl içinde gerçekleştirilen değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilmesi gerekmektedir.