ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmasını zorunlu kılmaktadır. Amortisman oranı ve süresi ise Amortisman ve Tükenme Payları Hakkında Tebliğ ile belirlenmiştir. Yönetmelik, birikmiş amortismanların izlenmesi için 257 no’lu hesabın kullanılmasını öngörmekte ve yıl sonunda ayrılan amortisman tutarlarının bu hesaba kaydedilmesini şart koşmaktadır.

Ancak, Hafik Belediyesi’nin bilançosunda taşıtlar dışındaki maddi duran varlıklar için gerekli amortismanların ayrılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin bilançosunda duran varlıkların net değerlerinin görünmemesine ve Faaliyet Sonuçları Tablosu’nda amortisman giderlerinin eksik olmasına yol açmaktadır. Belediyenin savunmasında, 2025 yılında ayrılan amortismanların ilgili hesaplara kaydedileceği ifade edilmiştir. Ancak, mevzuat gereği tüm duran varlıklar için amortisman ayrılması gerektiği vurgulanmakta ve belediyenin finansal tablolarının doğru bilgi vermesi için bu uygulamanın hayata geçirilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Maddi Duran Varlıklara Ait Amortismanların Ayrılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Taşıtlar dışında bilançoda yer alan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinin 4’üncü fıkrasının (ç) bendinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmektedir. İlgili duran varlıklar için ayrılacak amortisman oranı ve süresi ise Amortisman ve Tükenme Payları Hakkında Tebliğ’de açıklanmıştır.

Yönetmelik’in 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın niteliğini belirleyen 202’inci maddesinde, 257 no’lu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. hesabın işleyişini düzenleyen 203’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarlarının yıl sonunda 257 numaralı hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği yıl sonunda Bilançoda yer alan bütün duran varlıklar için amortisman ayrılması gerekmektedir. Ancak Hafik Belediyesince taşıtlar dışında ayrılması gereken amortismanlar ayrılmamıştır. Bu nedenle İdarenin bilançosunda duran varlıkların net değerleri görülememekte ayrıca Faaliyet Sonuçları Tablosunda da Amortisman giderleri eksik olarak yer almaktadır.

Belediye tarafından gönderilen savunmada 2025 yılında ayrılan amortismanların ilgili hesaplara kaydedileceği belirtilmiştir.

Yönetmelikte belirtilen düzenlemeye uygun olarak, duran varlıkların tamamı için amortisman ayrılmalı ve Belediyenin Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunun doğru bilgi vermesi sağlanmalıdır.