|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında maddi duran varlıkların amortisman işlemlerinde hatalar olduğunu ortaya koymuştur. Bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, diğerlerinde ise kayıtlı değerlerinden fazla amortisman kaydedildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25. maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmasını zorunlu kılmakta ve bu süreçte Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın belirlediği esasların uygulanması gerektiğini vurgulamaktadır.
Denetim sonucunda, 14.582.251,17 TL değerindeki çeşitli varlıklar (sulama kanalları, su kuyuları, parklar vb.) için hiç amortisman ayrılmadığı, ayrıca atölye makineleri ve otomobiller gibi varlıklar için ise kayıtlı değerlerinden daha fazla amortisman kaydedildiği belirlenmiştir. Bu durum, idarenin 2024 yılı bilançosunda 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın hatalı bilgi içermesine yol açmıştır. İlgili idare, denetim bulgularına yazılı olarak cevap vererek, tespit edilen hususların düzeltileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, maddi duran varlıklar için amortisman işlemlerinin, ilgili mevzuat ve tebliğler doğrultusunda doğru bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Amortismana tabi olmayan varlıklar için ise kesinlikle amortisman ayrılmamalıdır. |
BULGU: Maddi Duran Varlıklara İlişkin Amortisman İşlemlerinin Hatalı Gerçekleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Amortismana tabi bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bazı maddi duran varlıklar için kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25- Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin 187’nci maddesinin (ç) bendinde, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı; bu yönetmelik kapsamındaki kamu idarelerince muhasebe sistemine dahil edilen maddi duran varlıklardan hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranları ile ilgili olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usullerin uygulanacağı belirtilmiş; “Tutulacak Diğer Defterler” başlıklı 18’inci bölümünün 491’inci maddesinde ise Duran Varlıklar Amortisman Defteri, mahalli idareler tarafından tutulacak defterler arasında sayılmıştır.
Maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi için kullanılan 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabı da aynı Yönetmelik’in 202’nci ve 203’üncü maddelerinde açıklanmıştır. Amortisman ve tükenme payı ayrılmasına ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının neler olacağı ise 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği ile belirlenmiş olup Tebliğ’in 9’uncu maddesinde amortismana tabi her bir varlığın Tebliğ eklerinde yer alan Duran Varlıklar Amortisman Defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemeler neticesinde kayıtlı değeri 14.582.251,17 TL olan muhtelif varlıklar (sulama kanalları, su kuyuları, liman ve rıhtımlar, iskeleler, meydanlar, parklar ve yeşil alanlar gibi) için hiç amortisman ayrılmadığı, başlıca atölye makineleri ve aletleri, otomobiller, yük taşıma araçları, döşeme demirbaşları gibi varlıklar için kayıtlı değerlerinden (528.576,07 TL) daha fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Bu durum idarenin 2024 yılı bilançosunda 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabının hatalı bilgi içermesine sebep olmuştur.
İdare, yukarıda açıklanan tespit için yazılı cevabında, bulguda yer alan hususların yerine getirileceğini belirtmiştir.
Bu itibarla duran varlıklara ilişkin olarak ilgili mevzuat doğrultusunda amortisman tebliğlerine uygun olarak amortisman ayrılması ve amortismana tabi olmayanlar için amortisman ayrılmaması gerekmektedir.