BULGU: Maddi Duran Varlıklara İlişkin Amortisman İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olarak Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
Amortismana tabi maddi duran varlıklar için mevzuatta belirtilen süre ve oranlar dikkate alınmaksızın amortisman ayrıldığı görülmüştür.
04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 47 Sıra Numaralı Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde duran varlıklara uygulanacak amortisman ve tükenme paylarına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş olup; amortisman ve tükenme payının, normal amortisman yöntemi esas alınarak varlığın yararlanma süresine göre Tebliğ ekinde yer alan süre ve oranlara göre her yıl eşit olarak ayrılması gerektiği, duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi değerlerinin maliyet bedeli olduğu ve amortismana tabi her bir varlığın duran varlıklar amortisman defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Ayrıca söz konusu işlemlerin muhasebeleştirilmesine ilişkin olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin;
Maddi duran varlıklara ilişkin 187’nci maddesinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı,
257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliği ve işleyişinin açıklandığı 202’nci ve 203’üncü maddelerinde ise söz konusu hesabın maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı ve maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarlarının yılsonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği,
hüküm altına alınmıştır.
İlgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; maddi duran varlıklara ilişkin amortisman işlemlerinin normal amortisman yöntemine göre Tebliğ ekinde belirtilen süre ve oranlar esas alınarak her yıl eşit yapılması gerektiği, oranların ve/veya sürelerin mevzuata aykırı bir şekilde uygulanması durumunda, 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabının gider hesapları ile birlikte çalışması nedeniyle mali tablolarda hataya neden olacağı anlaşılmaktadır.
Ancak yapılan incelemede, Tebliğ’de belirtilen süre ve oranlar dikkate alınmaksızın amortismana tabi her duran varlık için %100 oranında amortisman ayrıldığı ve bu nedenlerle alt kodlar itibarıyla 25.541.564,11 TL değerindeki maddi duran varlık için hatalı bir şekilde 25.541.564,11 TL amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, mevzuatta belirtilen süre ve oranlar dikkate alınmayarak amortismana tabi maddi duran varlıklar için %100 amortisman ayrılması nedeniyle 2023 yılı Bilançosu ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya sebebiyet verilmiş olup, duran varlıklara ilişkin amortisman işlemlerinin yukarıda yer verilen Tebliğ ve Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılması, taşınır-taşınmaz bilgi sistemlerinin etkin hale getirilerek, muhasebe bilişim sistemleri ile entegrasyonunun sağlanması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı’nın (YİKOB) maddi duran varlıklar için amortisman işlemleri mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmemiştir. Amortisman ve tükenme paylarına ilişkin Genel Tebliğ’de belirtilen süre ve oranlar dikkate alınmadan, %100 oranında amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, 25.541.564,11 TL değerindeki maddi duran varlık için hatalı bir muhasebeleştirme ile sonuçlanmış ve mali tablolarda hatalara yol açmıştır. Amortisman işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yapılması ve muhasebe bilişim sistemlerinin entegrasyonu gerekmektedir. |