|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, maddi duran varlıklar için yapılan amortisman işlemlerinin mevzuata uygun olmadığını ortaya koymuştur. Mali tablolarda, mevcut duran varlık tutarından daha fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. 04.11.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 47 Sıra Numaralı Genel Tebliğ, amortisman ve tükenme paylarının, varlıkların yararlanma süresine göre belirlenen süre ve oranlara uygun olarak her yıl eşit şekilde ayrılmasını öngörmektedir. Ayrıca, maddi duran varlıkların birikmiş amortismanları ve değer düşüklüğü karşılıklarının izlenmesi için belirli muhasebe kuralları bulunmaktadır.
Yapılan incelemelerde, kurumun mali tablolarında amortismana tabi maddi duran varlıkların tutarından fazla birikmiş amortisman bulunduğu ve bazı varlıkların değerinin sıfır olmasına rağmen amortisman ayrıldığı görülmüştür. Bu durum, 17.924.093,80 TL tutarında fazla amortisman ayrılmasına yol açmıştır. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli önlemlerin alınması için ilgili Vergi Dairesi Başkanlıkları ve Valiliklere talimatlar göndermiştir. Dolayısıyla, 2021 yılı Bilançosu ve Faaliyet Sonuçları Tablosu, amortisman hataları nedeniyle olumsuz etkilenmiştir. |
BULGU: Maddi Duran Varlıklara İlişkin Amortisman İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olarak Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
2021 yılı mali tablolarında mevcut maddi duran varlık tutarından fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 47 Sıra Numaralı Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde duran varlıklara uygulanacak amortisman ve tükenme paylarına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş olup, amortisman ve tükenme payının, varlığın yararlanma süresine göre Tebliğ ekinde yer alan süre ve oranlara göre her yıl eşit olarak ayrılması gerektiği belirtilmiştir.
Ayrıca söz konusu işlemlerin muhasebeleştirilmesine ilişkin olarak MYMY’nin;
Maddi duran varlıklara ilişkin 169’uncu maddesinde; maddi duran varlıklar hesap grubunun, kamu idarelerince faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıkların birikmiş amortismanları ile ayrılan değer düşüklüğü karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı,
Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabına ilişkin 185’inci maddesinde; birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabının, maddi duran varlık bedellerinin yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesi ile maddi duran varlıklar için ayrılan değer düşüklüğü karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı ve ayrılan amortismanların ilgili gider hesapları karşılığında bu hesaba alacak kaydedileceği,
hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; birikmiş amortisman tutarlarının, amortismana tabi duran varlık değerinden fazla olamayacağı ve amortismanın yanlış ayrılması durumunda söz konusu hesabın gider hesapları ile birlikte çalışması nedeniyle mali tablolarda hataya neden olacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemelerde ise, Kurum mali tablolarında amortismana tabi maddi duran varlıklar tutarından fazla birikmiş amortisman tutarının olduğu, bazı durumlarda varlık değeri sıfır olmasına karşılık amortisman ayrıldığı ve bu nedenlerle alt kodlar itibarıyla 17.924.093,80 TL fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin olarak gereğinin yapılması amacıyla Vergi Dairesi Başkanlıklarına ve Valiliklere (Defterdarlık Gelir Müdürlüğü) 2022 yılı için gerekli talimatların verildiği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer verildiği üzere, duran varlıkların toplam tutarını aşacak şekilde amortisman ayrılması nedeniyle 2021 yılı Bilançosu ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda 17.924.093,80 TL’lik hataya neden olunmuştur.