|
ÖZET: Maddi duran varlıkların amortisman işlemlerinin eksik ve hatalı bir şekilde gerçekleştirildiği, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Bazı varlıklar için amortisman ayrılmadığı, diğer bazı varlıklar için ise kayıtlı değerlerinden fazla amortisman uygulandığı ve muhasebe hesaplarında yer almayan varlıklar için birikmiş amortisman hesaplarının kullanıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bir yıldan fazla kullanılabilen maddi duran varlıkların amortisman ayrılmasını zorunlu kılmakta ve bu süreçte uyulması gereken usul ve esasları belirlemektedir.
Maddi duran varlıkların ekonomik ömrü boyunca giderleştirilmesi amacıyla kullanılan birikmiş amortisman hesapları da aynı yönetmelikte açıklanmıştır. Amortisman ve tükenme payı ile ilgili uygulama esasları, 04.11.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan genel tebliğ ile belirlenmiş olup, her varlığın amortisman kaydının uygun şekilde yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, hem amortisman ayrılmayan hem de kayıtlı değerlerinden fazla amortisman ayrılan varlıkların varlığı tespit edilmiştir. Mali tabloların doğru bir şekilde yansıtılabilmesi için amortisman kayıtlarının mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durum, kamu idarelerinin mali durumunu etkileyen kritik bir unsurdur. |
BULGU: Maddi Duran Varlıklara İlişkin Amortisman İşlemlerinin Tam ve Doğru Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Amortismana tabi bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bazı maddi duran varlıklar için kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrıldığı ve muhasebe hesaplarında kayıtlı olmayan varlıklar için birikmiş amortisman hesabının kullanıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25-Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin 187’nci maddesinin (ç) bendinde, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı; bu Yönetmelik kapsamındaki kamu idarelerince muhasebe sistemine dahil edilen maddi duran varlıklardan hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranları ile ilgili olarak Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usullerin uygulanacağı belirtilmiştir.
Maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi için kullanılan 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı da aynı Yönetmelik’in 202’nci ve 203’üncü maddelerinde açıklanmıştır.
Amortisman ve tükenme payı ayrılmasına ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının neler olacağı ise 04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği ile belirlenmiş olup Tebliğ’in 9’uncu maddesinde amortismana tabi her bir varlığın Tebliğ eklerinde yer alan Duran Varlıklar Amortisman Defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; amortisman ayrılmayan duran varlıklar ve kayıtlı değerlerinden fazla amortisman ayırılan varlıklar bulunduğu tespit edilmiştir.
Mali tabloların gerçek durumu yansıtması için amortisman kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılması gerekmektedir.