Maddi Duran Varlıklarda Amortisman Hesaplamalarının Hatalı Yapılması (Sayıştay)

BULGU: Maddi Duran Varlıklarda Amortisman Hesaplamalarının Hatalı Yapılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Muhasebe kayıtları ve mali tabloların incelenmesi sonucunda, maddi duran varlıklardan amortismana tabi olmayanlar içinde amortisman ayrıldığı, amortismana tabi olduğu halde bir kısmı için amortisman ayrılmadığı, bir kısmı için ise kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “25-Maddi Duran Varlıklar” hesap grubuna ilişkin olan “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinin 2’nci fıkrasının (ç) bendinde; amortismana tabi varlıkların neler olduğu, bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranlarına ilişkin esas ve usullerin Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirleneceği, ayrılan amortismanların nasıl muhasebeleştirileceği ve varlıkların amortisman hesaplanmasına esas alınacak değerinin nasıl tespit edileceği düzenlenmiştir
Maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılan 257 Birikmiş amortismanlar hesabında aynı Yönetmelik’in 202’nci ve 203’üncü maddelerinde açıklanmıştır. Amortisman ve tükenme payı ayrılmasına ilişkin usul ve esaslar ile, uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının neler olacağı ise 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde açıklanmıştır.
Yukarıda açıklanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile bahsi geçen Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin söz konusu hükümlerine aykırı olarak, maddi duran varlıklardan bir kısmı için amortismana tabi olmadığı halde amortisman ayrıldığı, amortismana tabi olan bir kısım maddi duran varlık için ise hiç amortisman ayrılmadığı veya kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, yıl sonu işlemlerinde maddi duran varlıklarda amortismanhesapları düzeltilecektir denilmişsede buna ilşkin 2022 yılı sonunda yapılacak olan düzeltme 2022 yılı muhasebe kayıtlarını ve mali tablolarını etkileyecek olup 2021 yılı mali tablolarına bir etkisi bulunmayacaktır.
Yukarıda ifade edilen hatalar, bilançoda yer alan 257 Birikmiş amortismanlar hesabını ve faliyet sonuçları tablosunda yer alan 630 Giderler hesabını etkilemektedir. Bu nedenle mali tablolarda yer alan 257 Birikmiş amortismanlar hesabı ve 630 Giderler hesabının doğru ve güvenilir veri içermediği değerlendirilmektedir.
Tablo 10- Amortismana Tabi Olmadığı Halde Amortisman Ayrılan Dur. Var. Tablosu

Tablo 11- Amortisman Ayrılmamış Maddi Varlıklar Tablosu