ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı maddi duran varlıklar için kayıtlı değerlerinin üzerinde amortisman ayrıldığını ortaya koymuştur. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 29. maddesi, hangi duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağını belirlemekte ve bu süreçlerin Bakanlıkça düzenleneceğini ifade etmektedir. Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 47 sıra numaralı Tebliğ, duran varlıklar için %100 amortisman ayrılacağını ve bunun belirli süreler içinde uygulanacağını açıklamaktadır.

Ancak, yapılan incelemeler sonucunda bazı duran varlıklar için %100’ün üzerinde amortisman ayrıldığı veya hiç varlık olmamasına rağmen (kayıtlı değeri 0,00 TL) amortisman kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, 25 Duran Varlıklar hesap grubunda hatalara yol açmıştır. İlgili idare, mevzuata uygun uygulamaların sağlanması için gerekli bilgilendirmelerin yapıldığını belirtmiştir. Mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliği açısından, duran varlıklarla ilgili amortismanların mevzuata uygun bir şekilde ayrılması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Maddi Duran Varlıklardan Bazıları İçin Fazla Amortisman Ayrılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Maddi duran varlıklardan bazıları için kayıtlı değer tutarından fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amortisman ve tükenme payı uygulaması” başlıklı 29’uncu maddesinde; duran varlıklardan arazi ve arsalar, yapım aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile tarihi yapılar, tarihi veya sanat değeri olan demirbaşlar dışındakilerden hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin esas ve usuller ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Bu maddeye dayanılarak Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan ve amortisman ve tükenme paylarını düzenleyen 47 sıra numaralı Tebliğ’in ekinde duran varlıklar için 1 ile 50 yıl arasında değişen muhtelif sürelerde toplam olarak %100 amortisman ayrılacağı ifade edilmiştir. 47 sıra numaralı Tebliğ’in 6’ncı maddesinde maliyet bedeli belirli tutarlara kadar olan duran varlıkların hesaplara alındığı yılda bunlar için %100 amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
47 sıra numaralı Tebliğ’in yukarıda yer alan hükümlerine göre duran varlıklar için varlığın değeri kadar (oransal olarak %100) amortisman ayrılması gerekmektedir. Ancak Kurumun muhasebe kayıtlarının incelenmesinde aşağıdaki tabloda yer alan duran varlıklar için %100 ün üzerinde amortisman ayrıldığı veya duran varlık mevcut olmamasına rağmen (kayıtlı değeri 0,00 TL) amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Bazı duran varlıklar için kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrılması sonucu 25 Duran Varlıklar hesap grubunda hata ortaya çıkmıştır.
İdare, bulgu konusunun mevzuata uygun olarak uygulanması için ilgili birimlerin genel yazı ile bilgilendirildiğini bildirmiştir.
Mali tabloların tam ve doğru bilgi üretmesini teminen duran varlıklara ilişkin amortismanların mevzuata uygun olarak ayrılması gerekmektedir.