BULGU: Maddi Duran Varlıkların Bir Kısmı İçin Amortisman Ayrılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Duran varlık grubunda kayıtlı binalar ve demirbaşlardan bir kısmı için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklarla ilgili olarak “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gerektiği “257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı” ile ilgili 202’nci maddesinde; bu hesabın maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanıldığı ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187, 202 ve 203’üncü maddelerine göre; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gereklidir. Maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı kullanılacak olup, maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarları yıl sonunda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilerek izlenmelidir.
04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği “Amortisman ve Tükenme Payları” (Sıra No: 47) ile kamu idarelerinin duran varlıklarından hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı, buna ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları belirlenmiştir.
Anılan Tebliğ’e göre kamu idarelerinde muhasebe sistemine dâhil edilen maddi duran varlıklardan; 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabında yer alan taşınmazlar ile 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı, 255 Demirbaşlar Hesabında yer alan taşınırlar için amortisman ayrılması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gerekmekte olup duran varlıklar tamamen amorti edilene kadar amortisman ayrılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, aşağıda ayrıntısı yer alan, 252 Binalar Hesabı ve 255 Demirbaşlar Hesabındaki kayıtlı bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
Tablo 6:Amortisman Ayrılmayan Maddi Duran Varlıklar
| Hesap Kodu | Hesap Kodu Tüm Düzeyler | Hes Ad | Varlıkların Toplam Değeri TL |
Amortismanların | Amortismanların | Fark TL |
| Hesap Kodu | Hesap Kodu Tüm Düzeyler | Hes Ad | Varlıkların Toplam Değeri TL |
Toplam TL |
Değeri | Fark TL |
| 252 | 252.xx.xx.02.01 | Ana Okulları | 250.017,60 | 0,00 | 250.017,60 | |
| 252.xx.xx.02.02 | İlköğretim Okulları | 53.618.247,10 | 0,00 | 53.618.247,10 | ||
| 252.xx.xx.02.03 | Orta Öğretim Okulları | 1.545.101,89 | 0,00 | 1.545.101,89 | ||
| 252.xx.xx.02.99 | Diğer | 384.650,89 | 0,00 | 384.650,89 | ||
| 252.xx.xx.04.07 | Kütüphaneler | 370.000,00 | 0,00 | 370.000,00 | ||
| 252.xx.xx.04.99 | Diğer | 231.518.367,96 | 0,00 | 231.518.367,96 | ||
| 255 | 255.11.02.. | Duvarda Sergilenen Süs Eşyaları |
76.700,00 | 0,00 | 76.700,00 |
Kurum mülkiyetindeki varlıkların amortisman ve tükenme paylarının, Amortisman ve Tükenme Payları konulu 47 Sıra Numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak ayrılması sağlanmalıdır.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nde maddi duran varlıklar arasında yer alan bazı binalar ve demirbaşlar için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması zorunludur. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olup, kurum mülkiyetindeki varlıkların amortismanlarının doğru bir şekilde ayrılması gerekmektedir. |