|
ÖZET: Maddi duran varlıklar ile ilgili yapılan denetimlerde, 2021 yılı Sayıştay raporlarında, kayıtlı değerlerinden fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 29. maddesi, hangi duran varlıkların amortisyona tabi olacağını ve bu süreçte izlenecek yöntemleri belirlemektedir. Bu çerçevede, Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 47 sıra numaralı Tebliğ, duran varlıklar için amortisman sürelerini 1 ile 50 yıl arasında değişen oranlarda %100 olarak belirlemiştir.
Denetim sonuçlarına göre, bazı duran varlıklar için %100’ün üzerinde amortisman ayrıldığı veya kayıtlarda mevcut olmayan varlıklar için dahi amortisman hesaplandığı gözlemlenmiştir. Bu durum, 25 Duran Varlıklar hesap grubunda hatalara yol açmıştır. İdare, bu hatalı uygulamanın düzeltilmesi amacıyla tüm harcama birimlerine gerekli bilgilendirmeyi yapmıştır. Duran varlıkların amortismanlarının, ilgili mevzuat ve muhasebe ilkelerine uygun bir şekilde ayrılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Maddi Duran Varlıkların Tutarından Fazla Amortisman Ayrılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Maddi duran varlık grubunda kayıtlı bulunan amortismana tabi maddi duran varlıklardan kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrılanların mevcut olduğu tespit edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amortisman ve tükenme payı uygulaması” başlıklı 29’uncu maddesinde; duran varlıklardan; arazi ve arsalar, yapım aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile tarihi yapılar, tarihi veya sanat değeri olan demirbaşlar dışındakilerden hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin esas ve usuller ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Bu maddeye dayanılarak Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan ve amortisman ve tükenme paylarını düzenleyen 47 sıra numaralı Tebliğ’in ekinde duran varlıklar için 1 ile 50 yıl arasında değişen muhtelif sürelerde toplam olarak %100 amortisman ayrılacağı ifade edilmiştir. 47 sıra numaralı Tebliğ’in 6’ncı maddesinde maliyet bedeli belirli tutarlara kadar olan duran varlıkların hesaplara alındığı yılda bunlar için %100 amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
47 sıra numaralı Tebliğ’in yukarıda yer alan hükümlerine göre duran varlıklar için varlığın değeri kadar (oransal olarak %100) amortisman ayrılması gerekmektedir. Ancak İdarenin muhasebe kayıtlarının incelenmesinde aşağıdaki tabloda yer alan duran varlıklar için %100 ün üzerinde amortisman ayrıldığı veya duran varlık mevcut olmamasına rağmen (kayıtlı değeri 0,00 TL) amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Bazı duran varlıklar için kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrılması sonucu 25 Duran Varlıklar hesap grubunda hata ortaya çıkmıştır.
İdare, bulgu konusu hatalı uygulamanın düzeltilmesi için tüm merkez ve merkez dışı harcama birimlerine yazı yazılarak gerekli bilgilendirmenin yapıldığını bildirmiştir.
Duran varlıklara ilişkin amortismanların mevzuata ve temel muhasebe ilkelerine uygun olarak ayrılması gerekmektedir.