BULGU: Maddi Olmayan Duran Varlık Alımlarının Haklar Hesabında İzlenmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversite tarafından, kullanma ve yararlanma hakkı ve yetkileri veren bazı yazılım, sertifika ve kitap telif alımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmeden doğrudan gider hesaplarına alınarak muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabının niteliğini açıklayan 222’nci maddesinde; haklar hesabı bedeli karşılığında edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 260 Haklar Hesabının işleyişini açıklayan 223’üncü maddesinde; hakların maliyet bedeli ile bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği, yararlanma süresi belli olanların sürenin bitiminde, yararlanma süresi belli olmayanların 5’inci yılın sonunda bu hesaba alacak, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç olarak kaydedileceği belirtilmiştir.
Buna göre mali yıl içerisinde elde edilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkilerin 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemede Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından 2023 mali yılı içerisinde gerçekleştirilen 24.839.921 TL tutarındaki telif hakkı ödemesi ve bilgisayar yazılımı alımlarının 260 Haklar Hesabında izlenmek yerine doğrudan 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında gider olarak izlendiği görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, 2024 yılında edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile kullanma ve yararlanma hak ve yetkilerinin 260 Haklar Hesabında izlenmeye başlanmış olduğu ifade edilmiştir.
Bilgisayar yazılımı alımlarının muhasebe kayıtlarında doğru olarak görünmesi için kullanılması gereken hesapların kullanılmaması; mali tablolarda 260 Haklar Hesabının 24.839.921,00 TL eksik görünmesine neden olmaktadır.


ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’na göre, üniversite tarafından edinilen yazılım, sertifika ve kitap telif alımları, 260 Haklar Hesabına kaydedilmeden doğrudan gider hesaplarına alınmıştır. Döner Sermaye İşletmeleri Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu tür harcamaların 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Ancak, 24.839.921 TL tutarındaki telif hakkı ödemeleri ve yazılım alımları, ilgili hesap yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında gider olarak kaydedilmiştir. Kamu İdaresi, 2024 yılında bu durumun düzeltileceğini belirtmiştir.