|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen bazı yazılım alımlarının 260-Haklar Hesabına kaydedilmeden doğrudan gider hesaplarına alındığını ortaya koymuştur. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 222. maddesi, bu hesabın imtiyaz, patent, lisans gibi ekonomik değer taşıyan hakların izlenmesi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 223. maddede hakların maliyet bedeli ile bu hesaba kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, 2024 yılı içerisinde Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü tarafından toplam 12.575.888,00 TL tutarında yazılım ve lisans programı alımlarının 260-Haklar Hesabına kaydedilmeden 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabı üzerinden giderleştirildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu alımların 260-Haklar Hesabında izlenmesine yönelik düzeltme kaydının yapıldığını belirtse de, bu düzeltmenin 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı gidermediği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, İşletme Müdürlüğünün 2024 yılı bilançosunda 260-Haklar Hesabı ile 268-Birikmiş Amortisman Hesabı toplam 12.575.888,00 TL eksik görünmektedir. Bu durum, ilgili hesapların doğru bir şekilde izlenmemesi nedeniyle mali tabloların güvenilirliğini etkilemektedir. |
BULGU: Maddi Olmayan Duran Varlık Alımlarının Haklar Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen bazı yazılım alımlarının 260-Haklar Hesabına kaydedilmeden doğrudan gider hesaplarına alınarak muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260-Haklar Hesabının niteliğini açıklayan 222’nci maddesinde bu hesabın, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hükmü bulunmaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 223’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)-1 bendinde; hakların maliyet bedeli ile bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği hükmüne yer verilmiştir.
Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği (Sıra No:47)’nin “Amortisman ve tükenme payına tabi duran varlıklar” başlıklı 3’üncü maddesinde; 260 Haklar Hesabının amortisman ve tükenme payına tabi duran varlıklar arasında yer aldığı ve Tebliğ’in 1 numaralı ekinde de bu hesaba %100 oranında amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
Buna göre bilgisayar yazılımı, patent, lisans gibi ekonomik değer taşıyan hakların, 260- Haklar Hesabında izlenerek yıl sonlarında %100 amortisman ayrılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü tarafından 2024 yılı içerisinde toplam 12.575.888,00 TL tutarındaki yazılım ve lisans programı alımlarının 260- Haklar Hesabına kaydedilmeksizin 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabı kullanılmak suretiyle doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bedeli döner sermaye bütçesinden karşılanarak alımı gerçekleştirilen bilgisayar yazılımlarının 260-Haklar Hesabında izlenmesine ilişkin düzeltme kaydının yapıldığı ifade edilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2025 yılında yapılan kayıtların 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Söz konusu durum nedeniyle, İşletme Müdürlüğünün 2024 yılı bilançosunda 260- Haklar Hesabı ile 268-Birikmiş Amortisman Hesabı 12.575.888,00 TL noksan görünmektedir.