|
ÖZET: Maddi olmayan duran varlık alımlarının 260 Haklar Hesabında izlenmediği, doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin faaliyetlerinde kullanılan yazılım lisansları gibi fiziksel varlığı bulunmayan varlıkların, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırı olarak kaydedildiği belirlenmiştir. Yönetmelik, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeli ile hesaplara alınmasını ve bu varlıkların izlenmesi için 260 Haklar Hesabının kullanılmasını öngörmektedir.
Yönetmelikte, 260 Haklar Hesabının işleyişine dair detaylar da yer almaktadır. Edinilen hakların, bütçeye gider kaydıyla bu hesaba borç olarak kaydedilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Ayrıca, hakların maliyet bedellerinin yok edilmesi için 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, toplam 215.685 TL tutarındaki yazılım lisansları ve benzeri varlıkların 260 Haklar Hesabında izlenmediği ve doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Bu durum, yıl sonunda amortisman kayıtlarının yapılamamasına ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının eksik görünmesine yol açmıştır. İlgili mevzuat hükümlerine uygun olarak, maddi olmayan duran varlıkların edinim tarihindeki maliyet bedelleri ile 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi ve yıl sonunda tamamen amorti edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Maddi Olmayan Duran Varlık Alımlarının Haklar Hesabında Takip Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan yazılım lisansları ve benzeri nitelikteki varlıkların 260 Haklar Hesabında izlenmediği, doğrudan gider kaydedildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin maddi olmayan duran varlıklar “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 209’uncu maddesinde, edinilen maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeli ile hesaplara alınacağı; 260 Haklar Hesabının niteliğini açıklayan 210’uncu maddesinde ise, bu hesabın bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu Yönetmelik’in 260 Haklar Hesabının işleyişini açıklayan 211’inci maddesinde, bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların bir taraftan bu hesaba borç, kesintilerin ilgili hesaba, ödenecek tutarın 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilmesi; 214’üncü maddesinde ise; hakların maliyet bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.
04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesinde; Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranının %100 olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere Belediyenin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan belli ölçüde yararlanılan ya da yararlanılması planlanan ve yararlanma süresi bir yıldan fazla olan yazılım lisansları, etüt, proje ve benzeri nitelikteki varlıklara ilişkin harcamalar ile bunların güncellenmesine ilişkin değerler edinme tarihindeki maliyet bedelleri ile 260 Haklar Hesabına kaydedilmeli ve hesaplara alındığı yılsonunda tamamen amorti edilmelidir.
Yapılan inceleme neticesinde; anılan Yönetmelik ve Tebliğ hükümlerine aykırı olarak toplam 215.685 TL tutarındaki herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan yazılım lisansları ve benzeri nitelikteki hak ve yetkilerin 260 Haklar Hesabında izlenmeyip doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi yanında 260 Haklar Hesabında takip edilmeyen bu varlıkların yıl sonunda amortisman kayıtlarının yapılamaması sonucu 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının da 215.685TLeksik görünmesine sebebiyet verilmiştir.