|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir il belediyesinin maddi olmayan duran varlıklar hesabına kaydedilmesi gereken bazı alımların yanlışlıkla doğrudan gider olarak gösterildiğini ortaya koymuştur. Özellikle, bilgisayar yazılımı alımları ve yapımları için yapılan harcamaların 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekirken, 630 Giderler Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, maddi olmayan duran varlıkların kaydının nasıl yapılması gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, 9.000,00 TL, 246.000,00 TL ve 75.000,00 TL tutarındaki bilgisayar yazılımlarının bedellerinin yanlış kaydedildiği anlaşılmıştır. Bu durum, söz konusu harcamaların ekonomik değer taşıdığı ve belirli haklar sağladığı göz önüne alındığında mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi, bu hatalı kaydın yıl içinde fark edilerek düzeltildiğini belirtse de, düzeltmenin yıl sonrasında yapılması nedeniyle 2024 yılı mali tablolarında bu hatanın etkisi devam etmektedir. Sonuç olarak, bilgisayar yazılımı alımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, mali tabloların doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır ve ilgili harcamaların doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabına Kaydedilmeyen Bazı Alımların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kurumda, bilgisayar yazılımı alımı ve yapımlarına ilişkin bazı harcamaların 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekir iken doğrudan gider olarak gösterildiği tespit edilmiştir.
Maddi olmayan duran varlıkların kaydedilmesi hususu Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 208 ve 209’uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Buradaki açıklamalara göre, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kurumun belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ile belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar gibi varlıklar ile bunlar için hesaplanan birikmiş amortismanların kaydı için 260 Haklar Hesabının kullanılması gerekmektedir. Edinilen maddi olmayan duran varlıklar ise maliyet bedeli ile hesaplara alınmalıdır. Değeri Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı aşmayan maddi olmayan duran varlıkların bu hesaplarla ilişkilendirilmeden doğrudan doğruya gider yazılabilmesi idarelerin takdirinde bulunmaktadır. (2024 Yılı için 6.900,00 TL)
Yönetmelik’in 211’inci maddesine göre de bütçeye gider kaydıyla edinilen haklar bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaba, ödenecek tutar 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına da alacak kaydedilmelidir.
Lisanslar ve lisans güncellemeleri bilgisayar yazılımlarına ilişkin kullanım hakları olması sebebiyle maddi olmayan duran varlıklar sınıfında yer almaktadırlar. Maddi olmayan duran varlıklar herhangi bir fiziksel varlığı bulunmasa da kamu idarelerinin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği veya belli koşullar altında hukuken himaye gören haklardır.
Yapılan incelemede; 9.000,00 TL, 246.000,00 TL ve 75.000,00 TL tutarlarındaki belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere satın alınan bilgisayar yazılım programlarının bedelleri 260 Haklar Hesabına kaydedilmeyerek doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedilerek giderleştirilmiştir. Söz konusu alımlara ilişkin harcamalar belirli alanlarda kullanma ve yararlanma hak ve yetkisi sağlayan, ekonomik değer taşıyan harcamalar olduğu için bu durum mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, yıl içinde alımı yapılan bazı bilgisayar programı yazılımlarının 260 Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı yerine sehven 630 Giderler Hesabına kaydedilmiş olduğunu, söz konusu hatalı muhasebe kaydının ise daha sonra düzeltildiğini belirtmiştir.
Ancak yılı geçtikten sonra yapılan bu düzeltme kaydı nedeniyle 2024 yılı mali tablolarında yer alan hesap alanları değişmemiş olduğundan bulgu konusu hata devam etmektedir.
Yıl içinde bilgisayar yazılımlarının lisans ve güncellenmesine ilişkin yapılan harcamaların 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabında gösterilmesi nedeniyle bu hesap alanlarının toplam 330.000,00 TL tutarında olduğundan daha farklı görünmesine yol açılmıştır. Bu nedenle bilgisayar yazılımı alımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.