|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye işletmelerine ait maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ve tükenme payı ayrılmadığını ortaya koymuştur. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile özel tükenmeye tabi varlıklar için uygun amortisman ve tükenme payı ayrılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, bu varlıkların amortisman ve tükenme payı uygulamasına dair usul ve esaslar, Bakanlık tarafından belirlenmektedir.
Denetimlerde, 260 Haklar Hesabı ile 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı arasında 227.076,84 TL tutarında bir fark tespit edilmiştir. Kamu idaresinin açıklamasında, 260 Haklar Hesabı’ndaki tutarın tamamına amortisman ayrılacağı belirtilmiştir. Ancak, mevcut mevzuat hükümleri gereği, bu hesapta yer alan tutarın tamamına amortisman ayrılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, maddi olmayan duran varlıklar için gerekli amortisman ayrılmaması, ilgili yönetmelik ve tebliğler çerçevesinde bir uyumsuzluk yaratmaktadır. Bu durum, mali raporlamaların doğruluğu açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. |
BULGU: Maddi Olmayan Duran Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Döner Sermaye İşletmesine ait maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ve tükenme payı ayrılmadığı görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelir tablosu ilkeleri” başlıklı 35’inci maddesinde; maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile özel tükenmeye tabi varlıklar için uygun amortisman ve tükenme payı ayrılacağı, “Amortisman ve tükenme payı uygulaması” başlıklı 49’uncu maddesinde ise; muhasebe sistemine dahil edilen duran varlıklardan; arazi ve arsalar, yapım aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile sanat eserleri dışındakilerden hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirleneceği ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 226’ncı maddesinde; bu hesabın, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 227’nci maddesinde ise; ayrılan amortisman tutarlarının bu hesaba alacak, ilgili gider hesaplarına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
47 sıra No.lu Amortisman ve Tükenme Payları konulu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde; tutarına bakılmaksızın maddi olmayan duran varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranının %100 olduğu ifade edilmiştir.
Denetimlerde, 260 Haklar Hesabı ile 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı arasında 227.076,84 TL fark bulunduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresinin cevabında, 260 Haklar Hesabında bulunan tutarın tamamına amortisman ayrılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; yukarıdaki mevzuat hükümleri gereği 260 Haklar Hesabında bulunan tutarın tamamına amortisman ayrılması gerekmektedir.