| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, özel bütçeli idarenin muhasebe kayıtlarında maddi olmayan duran varlıklar için yanlış amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. 260 Haklar Hesabı’na %100 oranında amortisman ayrılması gerekirken, 12.452.088,64 TL eksik ayrım yapılmıştır. Ayrıca, kullanılmayan 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı için de yanlış amortisman ayrılmıştır. Bu hatalar, hesap dönemi kapandıktan sonra düzeltilecektir. |
BULGU: Maddi Olmayan Duran Varlıklar İçin Yanlış Amortisman Ayrılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Kurumun muhasebe kayıtlarının ve mali tablolarının incelenmesi neticesinde bazı maddi olmayan duran varlıklar için yanlış amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Yapılan yanlış uygulamalar şu şekildedir:
a- Amortisman oranları ve tükenme paylarına ilişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 47) 04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Tebliğ’in 3’üncü maddesinde 260 Haklar Hesabında izlenen duran varlıkların da amortisman ve tükenme payına tabi olduğu belirtilerek, buna ilişkin oranlara tebliğ ekinde (Ek-1) yer verilmiştir.
Buna göre 260 Haklar Hesabındaki tutarlar için %100 oranında amortisman ayrılması gerekmektedir.
Kurumun mali tabloları incelendiğinde; 260 Haklar Hesabının yıl sonu borç bakiye tutarı 14.962.578,03 TL’dir. 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın (-) haklara ilişkin alacak bakiye tutarı ise 2.510.489,39 TL’dir. Görüldüğü üzere 260 Haklar Hesabındaki tutarlara %100 oranında amortisman ayrılması gerekirken, 12.452.088,64 TL eksik amortisman ayrılmıştır.
Kamu idaresince gönderilen cevap yazısında, taşraya Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde (Sıra No 47) belirtilen oranlar üzerinden amortisman ayrılması konusunda talimat yazısı gönderildiği; 260 Haklar Hesabı’na ilişkin yanlış amortisman ayrılması hususunun 2023 yıl sonu mizanında düzelmiş olacağı belirtilmiştir. Ancak bu işlem hesap dönemi kapandıktan sonra yapılmış olacaktır.
Sonuç olarak, yanlış amortisman ayrılmasına ilişkin işlemler hesap dönemi kapandıktan sonra yapılacağı için mevcut durumda 2022 yılı mali tablolarındaki hata ortadan kalkmamıştır.
b- Kurumun bilanço ve kesin mizanı incelendiğinde, hiç kullanılmayan 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı için amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Kurumun mali tablolarında 268.07 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Amortismanı (-) hesabında 17.236,98 TL alacak bakiyesi bulunmaktadır. Ancak yukarıda da belirtildiği üzere 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı kullanılmamıştır ve mali tablolarda böyle bir hesap bulunmamaktadır. Başka bir ifadeyle Kurum, mali tablolarda yer almayan ve hiç kullanılmayan bir hesap için amortisman ayırmıştır.
Bu itibarla; yukarıda iki madde halinde açıkladığımız hususlar dahil olmak üzere, amortisman uygulamalarının Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Amortisman ve Tükenme Payları) (Sıra No: 47) ve konuya ilişkin diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir.
Kamu idaresince gönderilen cevap yazısında; kullanılmadığı halde sehven amortisman ayrılan 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı’na ilişkin olarak, yanlış ayrılan amortisman tutarının 2023 yılında ilgili hesaplara alındığını ve 30.05.2023 tarihli mizanın ekte sunulduğunu belirtmiştir.
Ancak kurumun cevap yazısında belirtmiş olduğu işlemler hesap döneminden sonra yapılmıştır.
Sonuç olarak, bulguda bahsedilen yanlış amortisman ayrılmasına ilişkin işlemler hesap döneminden sonra yapıldığı için kurumun 2022 yılı mali tablolarındaki hata ortadan kalkmamıştır.