|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Necmettin Erbakan Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin mali tablolarında maddi olmayan duran varlıklar bulunduğunu, ancak bu varlıklar için amortisman ve tükenme payı ayrılmadığını ortaya koymuştur. Ayrıca, 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın kullanılmadığı tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, maddi ve maddi olmayan duran varlıklar için uygun amortisman ayrılmasını zorunlu kılmaktadır.
Yönetmelik, amortisman ve tükenme payı uygulamalarının nasıl yürütüleceğine dair detaylar sunmakta ve bu varlıkların hangi durumlarda amortisyona tabi tutulacağını belirlemektedir. 2021 yılına ait kesin mizan incelemesi, 260 Haklar Hesabı’nda 380.675,39 TL tutarında bir kayıt bulunduğunu, ancak 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın işlevselliğinin sağlanmadığını göstermektedir. Kamu idaresinin 2022 yılında bu muhasebe kayıtlarını düzeltme girişimi, 2021 sonu itibarıyla mali tabloların gerçek durumu yansıtmasını engellemiştir. Bu bağlamda, 260 Haklar Hesabı’ndaki tutar için %100 oranında amortisman ayrılması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu durum, mali raporların doğruluğu ve güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Maddi Olmayan Duran Varlıklara Amortisman Ayrılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Necmettin Erbakan Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin mali tablolarında maddi olmayan duran varlıklar bulunduğu hâlde bu varlıklar için amortisman ve tükenme payı ayrılmadığı ve 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın kullanılmadığı görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelir tablosu ilkeleri” başlıklı 35’inci maddesinde; maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile özel tükenmeye tabi varlıklar için uygun amortisman ve tükenme payı ayrılacağı,
“Amortisman ve tükenme payı uygulaması” başlıklı 49’uncu maddesinde; muhasebe sistemine dâhil edilen duran varlıklardan; arazi ve arsalar, yapım aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile sanat eserleri dışındakilerden hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirleneceği
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına dair “Hesabın niteliği” başlıklı 226’ncı maddesinde; Birikmiş amortismanlar hesabının, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 227’nci maddesinde ise; ayrılan amortisman tutarlarının bu hesaba alacak, ilgili gider hesaplarına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
47 sıra numaralı Amortisman ve Tükenme Payları Muhasebat Genel Müdürlüğü Tebliği’ne göre; tutarına bakılmaksızın maddi olmayan duran varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir.
2021 yılına ait Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü kesin mizanının incelenmesi neticesinde, 260 Haklar Hesabı’nda 380.675,39 TL kayıt bulunmasına rağmen 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının çalıştırılmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi her ne kadar 2022 yılı içerisinde söz konusu muhasebe kayıtlarının düzeltildiğini bildirmişse de 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 2021 yılı sonunda yukarıda anılan mevzuatta belirtilen şekilde çalıştırılmaması, mali tabloların gerçek durumu yansıtmasını engellemektedir. Bu itibarla, 260 Haklar Hesabı’nda kayıtlı 380.675,39 TL için %100 oranında amortisman ayrılması gerektiği değerlendirilmektedir.