|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye işletmeleri tarafından edinilen maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ayrılmadığını ortaya koymuştur. 260 Haklar Hesabında izlenen bu varlıklar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde tanımlanan hukuki tasarruflar ve ekonomik değer taşıyan harcamalar kapsamında yer almaktadır. Yönetmelik, maddi olmayan duran varlıkların amortisman işlemlerinin nasıl yürütüleceğine dair detaylı düzenlemeler içermektedir.
Denetim sonuçlarına göre, 2023 yılında 423.674,91 TL, önceki yıllarda ise toplamda 938.880,09 TL değerinde maddi olmayan duran varlık edinilmiş olmasına rağmen, bu varlıklar için gerekli amortisman ayrılmamıştır. Bu durum, Döner Sermaye İşletmesi’nin bilançosunda 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının yanı sıra gelir tablosunda 630 Giderler Hesabının ve dönem zararının da eksik görünmesine yol açmıştır. Kamu İdaresi, denetim bulgusunu kabul ederek düzeltme işlemlerine başladığını bildirmiştir. |
BULGU: Maddi Olmayan Duran Varlıklara İlişkin Amortismanların Ayrılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Döner Sermaye İşletmesi tarafından elde edilen ve 260 Haklar Hesabında izlenen maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabının niteliğini açıklayan 222’nci maddesinde Hesabın, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliğini açıklayan 226’ncı maddesinde ise hesabın maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hükmü bulunmaktadır.
Ayrıca, anılan Yönetmelik’in Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin işlemleri açıklayan 221’inci maddesinin birinci fıkrasının “Maddi olmayan duran varlıkların amortisman işlemleri” başlıklı (c) bendinin beşinci alt bendinde; uygulanacak amortisman süresinin, yöntemi ve oranlarının maddi olmayan duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirleneceği ifade edilmiştir.
Bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce çıkarılan ve 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 47 Sıra No.lu Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında, tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranının %100 olarak uygulanacağı düzenlenmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri gereğince Döner Sermaye İşletmesince edinilen maddi olmayan duran varlıklar için yıl sonlarında %100 amortisman uygulanarak, tutarın 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan denetimde, 2023 yılında 423.674,91 TL, daha önceki yıllarda ise 938.880,09 TL olmak üzere toplamda 1.362.555 TL tutarında maddi olmayan duran varlık edinilerek 260 Haklar Hesabına kaydedilmesine rağmen bunlar için amortisman ayrılmadığı anlaşılmıştır. Bu durum Döner Sermaye İşletmesi bilançosunda 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 1.362.555 TL, gelir tablosunda 630 Giderler Hesabının 423.674,91 TL ve dönem zararının da 423.674,91 TL tutarında eksik gözükmesine neden olmuştur.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, düzeltme işlemlerine başlanıldığı bilgisi verilmiştir.