BULGU: Maddi Olmayan Duran Varlıkların Amortisman İşlemlerinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İdare tarafından 260-Haklar Hesabında kayıtlı maddi olmayan duran varlıkların amortisman işlemlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 214’üncü maddesinde bu hesabın, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için kullanılacağı; “Hesabın işleyişi” başlıklı 215’inci maddesinde ise maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarlarının yılsonunda bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
47 sıra numaralı Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin Tebliğ’de maddi olmayan duran varlıkların amortisman oranı %100 olarak belirtilmiştir.
Yani maddi olmayan duran varlıklar hesaplara alındığı yıl sonunda tamamen amorti edilmektedir. Bir maddi olmayan duran varlığın %100 olarak amorti edilmesi demek yıl sonunda söz konu varlığın değeri kadar 630-Giderler Hesabına borç, 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabına ise alacak kaydedilmesi demektedir.
İdarenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; dönem sonu işlemlerinde 260- Haklar hesabının bakiyesi kadar amortisman tutarı ayrılması gerekirken maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ayırma ve muhasebeleştirme işlemlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Söz konusu hatalı uygulama sebebiyle, İdarenin 2024 yılı mali tablolarında 268- Birikmiş Amortismanlar hesabı ve 630-Giderler hesabı 134.106,70 eksik tutarlarla yer almıştır.
Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ancak söz konusu hatanın iş ve işlemlerinin gerçekleştirildiği İçişleri Bakanlığı’na ait “e-İçişleri Modülü”nden kaynaklandığı, modüldeki iyileştirmelerden sonra gerekli iş ve işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir.
Her ne kadar İdare tarafından hatalı işlemin İçişleri Bakanlığı modülünden kaynaklandığı belirtilmiş olsa da sistem iyileştirmeleri kullanıcı geri bildirimlerine, görüş ve önerilerine göre gerçekleştirilmektedir. Bu durumda İdarenin ilgililerine modülün aktif çalışmayan kısımlarını ve önerilerini bildirmeleri gerekmektedir.
Sonuç olarak; maddi olmayan duran varlıklar için dönem sonlarında %100 oranında amortisman ayrılması ve muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.