|
ÖZET: Maddi olmayan duran varlıkların 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında izlenmediği tespit edilmiştir. Özellikle, yazılım lisansları, telif hakları gibi fiziksel varlığı bulunmayan varlıkların 260 Haklar hesabında kaydedilmesi gerekirken, doğrudan gider olarak kaydedildiği görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu tür varlıkların maliyet bedellerinin 260 Haklar hesabına alınması ve yıl sonunda %100 oranında amortisman ayrılması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, toplam 520.213,00 TL tutarındaki maddi olmayan varlıkların 260 Haklar hesabına kaydedilmediği, bunun yerine 630 Giderler hesabına aktarıldığı belirlenmiştir. Yönetmelik hükümleri, kamu idaresinin faaliyetlerinde kullanılan bu tür varlıkların doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Kamu idaresi, denetim raporuna yanıt olarak, 2025 mali yılında yazılım lisansları ve benzeri maddi olmayan varlıkların mevzuat hükümlerine uygun şekilde 260 Haklar hesabına kaydedileceğini belirtmiştir. Bu durum, gelecekte benzer hataların önlenmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Maddi Olmayan Duran Varlıkların Haklar Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan, herhangi bir maddi duran varlıkla bağlantısı kurulmayan yazılım lisansları, telif hakları ve benzeri nitelikteki varlıkların 260 Haklar hesabında izlenmediği ve doğrudan gider kaydedildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin maddi olmayan duran varlıklar “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 209’uncu maddesinde, edinilen maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeli ile hesaplara alınacağı; 260 Haklar hesabının niteliğini açıklayan 210’uncu maddesinde, bu hesabın bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu Yönetmelik’in 260 Haklar hesabının işleyişini açıklayan 211’inci maddesinde, bütçeye gider kaydıyla edinilen haklar bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaba, ödenecek tutar 103 Verilen çekler ve gönderme emirleri hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilmesi gerektiği; 214’üncü maddesinde ise; hakların maliyet bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için 268 Birikmiş amortismanlar hesabının kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.
04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 47 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesinde; maddi olmayan duran varlıklar ve özel tükenmeye tabi varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranının %100 olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere kamu idaresinin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan belli ölçüde yararlanılan ya da yararlanılması planlanan ve yararlanma süresi bir yıldan fazla olan yazılım lisansları, etüt, proje ve benzeri nitelikteki varlıklara ilişkin harcamalar ile bunların güncellenmesine ilişkin değerler edinme tarihindeki maliyet bedelleri ile 260 Haklar hesabına kaydedilmeli ve hesaplara alındığı yılsonunda %100 oranında amortisman ayrılmalıdır.
Yapılan incelemede, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan yazılım lisansları, telif hakları ve benzeri nitelikteki toplam 520.213,00 TL tutarındaki hak ve yetkilerin 260 Haklar hesabına kaydedilmeyip doğrudan 630 Giderler hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve denetim raporuna istinaden 2025 mali yılında yazılım lisansları telif hakları ve benzeri maddi olmayan duran varlık niteliğindeki harcamaların mevzuat hükümleri doğrultusunda 260 Haklar hesabına işleneceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan yazılım lisansları, telif hakları ve benzeri nitelikteki hak ve yetkilerin 260 Haklar hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.