Maden Arama ve Araştırma Faaliyetleri Kapsamındaki Arazi Çalışmalarına Başlamadan Önce Yöre Halkının Yeterince Aydınlatılmaması Sebebiyle Sorunlar Yaşanması (Sayıştay)

BULGU: Maden Arama ve Araştırma Faaliyetleri Kapsamındaki Arazi Çalışmalarına Başlamadan Önce Yöre Halkının Yeterince Aydınlatılmaması Sebebiyle Sorunlar Yaşanması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

MTA Genel Müdürlüğünce maden arama ve araştırma faaliyetleri kapsamında yürütülen arazi çalışmalarına mahalli halk tarafından engel olunması sebebiyle bazı arama faaliyetlerinin durdurulduğu görülmüştür.
2804 sayılı MTA Genel Müdürlüğü Kanunu’nun MTA Genel Müdürlüğü’nün başlıca vazifesini belirten 2’nci maddesinde, MTA’nın görevlerinin: “Memleketimizde işletmeğe elverişli maden ve taşocağı sahaları bulunup bulunmadığını ve işletilen maden ve taşocaklarının daha faydalı surette işletilmelerinin nelere mütevakkıf olduğunu araştırmak, … proje ve fenni raporlar, rantabilite hesapları tanzim etmek gibi bütün teknik ve ilmi işleri görmek..” olduğu hüküm altına alınmış olup
2019-2023 Yıllarını kapsayan On Birinci Kalkınma Planı’nın Madencilik Bölümünde de; “Madencilik sektöründe hammadde arz güvenliğinin sağlanması, madenlerin yurt içinde işlenerek katma değerinin artırılması yoluyla ülke ekonomisine katkısının geliştirilmesinin temel amaç olduğu belirtilerek, bu kapsamda; Çevre ve iş güvenliği mevzuatına uyum bilincinin artırılması, Ekonomik potansiyeli yüksek madenler ile diğer kritik hammaddelerin üretim altyapısının oluşturulması, Enerji sektörü ile sanayinin hammadde ihtiyacını karşılamak üzere … nadir toprak elementleri, bor ve diğer ekonomik potansiyeli yüksek madenlerin aranmasına öncelik verilmesi ile Temel ve kritik madenlerin ve nadir toprak elementlerinin güvenli teminine yönelik yol haritasının hazırlanması” hedeflenmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, memleketimizde işletmeye elverişli maden sahalarının tespiti konusunda yetkili ve görevli olan MTA Genel Müdürlüğü’nün bu kaynakların ekonomiye kazandırılması doğrultusunda yaptığı arama çalışmalarının sağlıklı ortamda yürütülebilmesinin temini esastır.
Günlük yaşamda kullanılan ürünlerin önemli bir bölümü doğal kaynakların değerlendirilmesi sonucu elde edilmekte olup metalik ve endüstriyel madenler ile enerji hammaddeleri, madenler başlığı altında toplanmaktadır. Bu madenler enerji ve sanayinin temel girdilerini oluşturduğundan giderek artan talepleri karşılamak için de maden arama ve araştırma çalışmalarının artırılması ve yaygınlaştırılması Kalkınma Planında hedeflenmiştir.
Bilindiği üzere çevre, tüm toplumu ilgilendiren dolayısıyla çok taraflı ve disiplinli bir olgudur. Sanayinin gelişmesi, nüfus artışı vb. faktörler sonucu yaşanan çevre tahribatları günümüzde çevreye olan duyarlılığı artırmıştır. Çevre faktörü göz ardı edilerek herhangi bir madencilik faaliyetinin sürdürülmesi mümkün değildir.
Ancak; bu çalışmalar sırasında Kurum görevlilerinin, mahalli veya fiziki zorluklarla karşılaşmayacağı beklenmekle birlikte fiili durumda, KuzeyBatı Anadolu ve Ege Bölge Müdürlüklerindeki bazı maden arama projelerinde, yetersiz veya hatalı bilgi sahibi mahalli şahısların gösterdiği zorluklarla karşılaştıkları ve bu suretle arama faaliyetlerinin durdurulduğu tespit edilmiştir.
MTA Genel Müdürlüğü maden arama ve araştırma çalışmalarındaki çevreye olan duyarlılığının “Kamu Spotu” şeklinde doğru ve kolay anlaşılabilir tanıtımlarla anlatılması Kurum personelinin arazideki çalışma şartları açısından önem arz etmektedir.
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü başta olmak üzere maden arama faaliyetlerinin çevreye duyarlı bir suretle yapıldığında, hem ülkemiz maden kaynaklarının ekonomiye kazandırılmasının mümkün, hem de mahalli hayata zararının olmayacağı hakkında kamuoyunun bilgilendirilmemesi, maden arama faaliyetlerinin güvenle sürdürülememesi ile ülke yeraltı maden kaynaklarının ekonomiye kazandırılamaması suretiyle ekonomik kayıplara yol açma riski taşımaktadır.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr