ÖZET: Büyükşehir ilçe belediyeleri sınırları içerisinde faaliyet gösteren maden işletmelerinden alınması gereken belediye payı, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Müze Giriş Ücretleri ile Madenlerden Belediyelere Pay” başlıklı mükerrer 97’nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde %0,2 oranında belirlenmiştir. Bu payın, ruhsat sahibi tarafından belediyeye ödenmesi sırasında Devlet hakkının Hazineye ödenmesi sırasında ayrılması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Ancak, bulguda tespit edilen 21 adet maden işletmesinden 19 tanesinin 2022 yılında elde ettiği satış geliri içerisinde aktarılmayan payın olduğu görülmüştür. Maden Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden alınan bilgiler neticesinde, belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren maden işletmelerince alınması gereken belediye payının takip ve tahsilinin yapılması gerektiği tespit edilmiştir.

BULGU: Maden İşletmelerinden Alınması Gereken Belediye Payının Tahakkuk ve Tahsil Edilmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İlçe sınırları içinde faaliyet gösteren maden işletmelerince yatırılması gereken belediye paylarının yatırılmadığı ve konuya ilişkin İdarece herhangi bir takip yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Müze Giriş Ücretleri ile Madenlerden Belediyelere Pay” başlıklı mükerrer 97’nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde faaliyet gösteren maden işletmeleri tarafından yıllık satış tutarının %0,2 oranında belediye payı ayrılacağı ve Devlet hakkının Hazineye ödenmesi sırasında bu payın ruhsat sahibi tarafından belediyeye ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
3213 sayılı Maden Kanunu’nun “Devlet hakkı” başlıklı 14’üncü maddesinde ise Devlet hakkının tamamının her yıl haziran ayının son gününe kadar ruhsat sahibi tarafından Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü hesabına yatırılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca belediye sınırları ve mücavir alanlar içerisinde faaliyet gösteren maden işletmelerinin, yıllık satış tutarının %0,2 nispetindeki belediye payını, Devlet hakkının Hazineye her yıl ödeme zamanı olan haziran ayının son günü mesai bitimine kadar kamu idaresinin hesabına yatırması gerekmektedir.
Maden Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden alınan bilgiler neticesinde, belediye sınırları içerisinde 2022 yılı içerisinde faaliyeti olan toplam 21 adet maden işletmesi olduğu bunlardan 19 tanesinin 2022 yılında toplam 63.576.832,32 TL satış geliri elde ettiği görülmüştür. Ancak elde edilen bu gelirlerden İdareye aktarılması gereken payın aktarılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemlerin yapılmasının sağlanacağı belirtilmiştir.
İlçe sınırları içerisinde faaliyet gösteren maden işletmelerinden alınması gereken belediye paylarının takip ve tahsilinin yapılması gerekmektedir.