|
ÖZET: Maden işletmelerinden alınması gereken belediye payının tahakkuk ve tahsilatında eksiklikler tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddesi, belediye sınırları içinde faaliyet gösteren maden işletmelerinin yıllık satış tutarlarının %0,2’sinin belediyeye aktarılmasını zorunlu kılmaktadır. Aynı zamanda, 3213 sayılı Maden Kanunu’na göre, devlet hakkının her yıl haziran ayının sonuna kadar ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, belediye payının da aynı tarihte ilgili belediyeye aktarılmasını gerektirmektedir.
Yapılan incelemelerde, Palandöken bölgesindeki maden işletmelerinin Kamu İdaresi’ne herhangi bir ödeme yapmadığı saptanmıştır. Kamu İdaresi, hangi madenlerin belediye payına tabi olduğu konusunda belirsizlikler yaşandığını ve sınırlı personel sayısının yoğun iş yükü oluşturduğunu ifade etmiştir. Bu nedenle, takip ve denetim süreçlerinde aksaklıklar meydana gelmiştir. Kamu İdaresi, maden ruhsatı sahiplerinin beyan yükümlülüklerinin izlenmesi için bir kontrol mekanizması oluşturulacağını belirtmiştir. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’nden alınacak bilgilerle, maden işletmelerinin yıllık satış tutarları üzerinden hesaplanan %0,2’lik belediye payının etkin bir şekilde takip ve tahsil edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Maden İşletmelerinden Alınması Gereken Belediye Payının Tahakkuk ve Tahsil Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi sınırları içerisinde faaliyette bulunan maden işletmelerinden alınması gereken maden payına ilişkin takip ve tahakkuk işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Müze Giriş Ücretleri ile Madenlerden Belediyelere Pay” başlıklı mükerrer 97’nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde faaliyet gösteren maden işletmeleri tarafından yıllık satış tutarının %0,2 nispetinde belediye payı ayrılacağı ve Devlet hakkının Hazineye ödenmesi sırasında bu payın ruhsat sahibi tarafından belediyeye ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
3213 sayılı Maden Kanunu’nun “Devlet Hakkı” başlıklı 14’üncü maddesinin on beşinci fıkrasında ise devlet hakkının tamamının her yıl haziran ayının son gününe kadar ruhsat sahibi tarafından Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün muhasebe birimi hesabına yatırılacağı belirtilmiştir. Dolayısı ile belediye payı da aynı dönemde belediyeye aktarılacaktır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca belediye sınırları ve mücavir alanlar içerisinde faaliyet gösteren maden işletmelerinin, yıllık satış tutarının %0,2 nispetindeki belediye payını, Devlet hakkının Hazineye her yıl ödeme zamanı olan haziran ayının son günü mesai bitimine kadar Kamu İdaresinin hesabına yatırmaları gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden Palandöken sınırları içerisinde faaliyet gösteren maden işletmelerinin ocak başı satış tutarları listesi temin edilmiş söz konusu listede yer alan maden işletmelerinin Kamu İdaresine herhangi bir ödemede bulunmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, hangi madenlerin ve hangi faaliyetlerin belediye payına tabi olduğu konusunda tereddütlerin yaşandığı, gelir servisinin sınırlı sayıda personele rağmen yoğun bir iş yükü olduğu ve bu nedenle söz konusu hususa ilişkin takip ve denetim süreçlerinde aksaklıkların yaşandığı belirtilmiş ve maden ruhsatı sahiplerinin beyan yükümlülüklerinin takibi için kontrol mekanizmasının oluşturulacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi sınırları ve mücavir alanlar içerisinde faaliyette bulunan maden işletmelerinin bilgilerinin, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden temin edilmesi ve bu işletmelerin yıllık satış tutarlarının %0,2’si nispetinde hesaplanan Belediye payının takip ve tahsil edilmesi gerekmektedir.