|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinin sınırları içinde faaliyet gösteren maden işletmelerinden alınması gereken maden payının takip edilmediğini ve tahsil edilmediğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, maden işletmelerinin yıllık satış tutarının %0,2’si oranında belediye payı ödemesi gerektiğini belirtmektedir. Bu pay, ruhsat sahibi tarafından her yıl haziran ayının son günü mesai bitimine kadar ilgili belediyeye yatırılmalıdır.
Denetim sonuçlarına göre, belediyenin mücavir alanında bulunan iki maden işletmesi, gerekli maden payını ödememiştir. Ayrıca, 2022 yılı içerisinde bu ödemelerin takibi ve tahsilatı için herhangi bir işlem yapılmamıştır. Kanun hükümlerine göre, maden ruhsat sahipleri, belirtilen süre içinde ödemelerini gerçekleştirmedikleri takdirde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanmalıdır. Bu bağlamda, belediyenin, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’ndan (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) maden işletmelerinin bilgilerini temin ederek, yıllık satış tutarlarını ve bu tutarların %0,2’si oranındaki belediye payının zamanında tahsil edilmesi için gerekli adımları atması önem arz etmektedir. |
BULGU: Maden Payının Takip ve Tahsilinin Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yer alıp aktif olarak üretim yapan maden işletmelerinden alınması gereken maden payının takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Müze giriş ücretleri ile madenlerden belediyelere pay” başlıklı mükerrer 97 nci maddesinin (b) bendinde
“Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde faaliyet gösteren maden işletmelerince, 3213 sayılı Maden Kanunu’nun 14’üncü maddesinde yer alan paylara ilaveten yıllık satış tutarının % 0,2 si nispetinde belediye payı ayrılır. Bu pay, Devlet hakkının Hazineye ödenmesi sırasında ruhsat sahibi tarafından ilgili belediyeye ödenir.” Aynı Kanun’un 98’inci maddesinde ise, “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun’a göre alınacak vergi, harç ve katılma payları hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve bunların ek ve tadilleri hükümlerinin uygulanır.” Hükmü yer almaktadır.
3213 sayılı Maden Kanunu’nun 14/2/2019 tarihli 7164 sayılı Kanun’un 14 üncü maddesi ile “Devlet Hakkı” başlıklı 14 üncü maddesine “Devlet hakkının tamamı, her yıl haziran ayının son gününe kadar ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılır.” şeklinde eklenen cümle ile Devlet payının ödeme zamanı belirlenmiştir.
Yukarıda belirtilen Kanunların madde hükümleri gereği maden ruhsat sahipleri, yıllık satış tutarının %0,2 nispetindeki belediye payını, Devlet hakkının Hazineye her yıl ödenmesi zamanı olan haziran ayının son günü mesai bitimine kadar belediyeye yatırmak zorundadır.
Belediye payının ödenmemesi veya geç ödenmesi durumunda da 213 Sayılı Vergi Usul Kanun’u ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanmalıdır.
Yapılan incelemede, belediyenin mücavir alanı içerisinde yer alıp aktif olarak üretim yapan 2 adet maden işletmesi olduğu, bu işletmelerin belediye maden payını yatırmadığı, maden payına ilişkin Belediye tarafından 2022 yılı içinde herhangi bir takip ve tahsilat yapılmadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, Belediye sınırları içerisinde faaliyette bulunan maden işletmelerinden Kanun’da belirtilen oranda belediye payının tahakkuk ve tahsili için; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde faaliyet gösteren maden işletmeleri bilgilerinin temin edilerek bu işletmelerden yıllık satış tutarlarının ve bu tutarların %0,2’si nispetinde hesaplanan belediye payının haziran ayının son günü mesai bitimine kadar belediyeye ödenmesi konusunda gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir.