Maden Tetkik Arama Faaliyetlerinde Mükerrer Harcamaya Sebep Olabilecek Uygulama Eksikleri Bulunması (Sayıştay)

BULGU: Maden Tetkik Arama Faaliyetlerinde Mükerrer Harcamaya Sebep Olabilecek Uygulama Eksikleri Bulunması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü’nün saha çalışmalarında özellikle daha önce çalışılmış alanlardaki geçmiş faaliyet bilgilerine erişimin mükerrer emek ve kamu harcamalarını önleme konusunda kritik değerde olduğu, bu anlamda diğer kurumlarla bilgi erişimi noktasında istenen seviyede olunmadığı görülmüştür.
Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü merkez ve Bölge Müdürlükleri şeklinde örgütlenmiştir. Maden ARGE faaliyetleri taşrada daha çok açık sahada proje bazlı ve kamp şeflikleri üzerinden zorlu çalışma koşullarında gerçekleşmektedir.
Yapılan denetimlerde proje bazlı ruhsat sahalarında yürütülen çalışmaların daha hızlı ve etkili bir şekilde sürdürülebilmesi için, bu ruhsat sahaları içinde yakın dönemde faaliyet gösteren ve Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne bildirilen, kamu veya özel firmalara ait maden arama ve işletme faaliyetleri ile ilgili maden jeolojisi haritalarının, yer altı galeri planlarının, sondaj loglarının ve alınan örneklere ait analiz sonuçlarının MAPEG’den temininin mükerrer çalışmaları ve dolayısıyla kamu kaynağında yaşanabilecek olası israfları önleme açısından son derece önemli olduğu,
MTA Genel Müdürlüğü ile MAPEG arasında 31.10.2019 tarihli “veri paylaşımına ilişkin protokol” bulunduğu ancak ilgili protokolün etkin bir şekilde uygulanmadığı, bilgi talep yazılarının cevabında bazen gecikme yaşandığı, bazı yazılarda ise MAPEG tarafından cevap verilmediği,
Söz konusu protokolden sahada görevli MTA personelinin bilgisinin olmadığı,
Sondaj talep dosyalarında belirli bir standart bulunmadığı, sahada yapılacak sondajlara dair karar vermede talep dosyasında olması gereken asgari standart çalışmalara ve saha hafızası mahiyetinde detaylı bilgilere ihtiyaç bulunduğu,
Sondaj talep dosyalarının/formlarının oluşturulmasında ve değerlendirilmesinde sahada yapılan çalışmalar kadar saha ile ilgili özellikle daha önce yapılmış çalışmalar konusunda ne kadar bilgi sahip olunduğu, talep konusu sahada daha önce sondaj çalışması yapılıp yapılmadığı ya da ne tür araştırma ve analizler yapıldığı hususlarının sahada yapılacak sondajlar başta olmak üzere tüm çalışmalara dair karar vermede kritik değerde olduğu göz önüne alındığında çalışma konusu sahanın “geçmiş faaliyet hafızasının” proje ekibiyle protokolde belirtilen gizlilik kuralları çerçevesinde paylaşılması gerektiği,
2019 tarihli protokolün içeriğinin proje ekipleriyle paylaşılması ve sahada yapılacak çalışmalar konusunda MAPEG’den hangi bilgilerin edinilebileceğine dair personelin bilgi sahibi olmasının sağlanmasının gerektiği,
Aksi durumda her biri ayrı bir maliyet kalemi olan sondaj çalışmalarında sondaj talep dosyalarının/formlarının oluşturulmasında ve değerlendirilmesinde ve sonrasında yapılacak analizlerde etkin bir mükerrerlik kontrolü yapılamayacağı, sahada tekrar tetkiki gerektiğine karar verilen alanların dışında daha önce etkin bir çalışma yapılmış alanda yapılacak mükerrer işlerin kamuya külfet yükleyeceği,
Saha hafızası ile ilgili eksik paylaşımın mevcut durumda zorlu şartlarda fedakarca çalışan personelin emeğinin efektif kullanılmaması anlamına geleceği, bu durumun emek yönünden de personel ve lojistik maliyetler açısından da mükerrerliğe sebep olacağı,
Tespit edilmiş olup sahada icra edilen maden tetkik ve arama faaliyetlerinde harcanan kamu kaynağının etkin ve verimli kullanımı adına iki Genel Müdürlük arasında düzenlenen protokolün gerek içeriğinin gerekse uygulamasının yeniden gözden geçirilmesinde fayda mülahaza edilmektedir.