Madencilik Faaliyetleri Kapsamındaki İşyeri Açma İzni Harcının İlgili İdarelere Mevzuatta Belirtildiği Şekliyle Aktarılmaması (Sayıştay)

BULGU: Madencilik Faaliyetleri Kapsamındaki İşyeri Açma İzni Harcının İlgili İdarelere Mevzuatta Belirtildiği Şekliyle Aktarılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

İdare tarafından madencilik kapsamında tahsil edilmesi ve ilgili idarelere aktarılması gereken işyeri ve çalışma ruhsatlarına ilişkin harçların %50 sinin ilgili ilçe veya köylere hizmet götürme birlikleri ile belediye hesabına mevzuatta belirtildiği şekliyle aktarılmadığı görülmüştür.
3213 sayılı Maden Kanunu’nun “Madencilik faaliyetlerinde izinler” başlıklı 7’nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı tarafından verileceği, bu ruhsatların verilmesi sırasında 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu hükümleri esas alınarak hesaplanan işyeri açma izni harcının büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, büyükşehir belediyesi olmayan illerde il özel idaresi tarafından tahsil edileceği, bu bedelin %50’sinin ruhsatın bulunduğu bölgeyle sınırlı olarak altyapı yatırımlarında kullanılmak üzere, doğrudan ilgili ilçe veya ilçelerin köylere hizmet götürme birlikleri hesabına aktarılacağı, bu alanların belediyelerin mücavir alanı içerisinde kalması durumunda tahsil edilen harcın %50’sinin ilgili belediyenin hesabına aktarılacağı hüküm altına alınmıştır.
Maden üretim faaliyeti kapsamında il özel idaresi tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmekte ve bu maksatla harç tahsil edilmektedir. Ancak İdarece sadece kendi payı olan %50’lik kısım tahsil edilmekte olup ilçe veya köylere hizmet götürme birlikleri ile belediye paylarına ilişkin tahsilatın yapılmayarak bu payların ruhsat alan kişi tarafından o İdarelere gönderilmesinin sağlandığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, Maden Kanunu’nun hükümleri doğrultusunda; İdare tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi durumunda işyeri açma izni harcının tümünün İdare tarafından tahsil edileceği, tahsil edilen bu harcın %50’sinin ilçe veya birlik ya da yerin durumuna göre belediyenin hesabına aktarılmasının sağlanacağı bildirilmiştir.
Sonuç olarak yukarıdaki hükümler çerçevesinde il özel idaresi tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi durumunda işyeri açma izni harcının tümünün İdare tarafından tahsil edilmesi, tahsil edilen bu harcın %50’sinin ilçe veya birlik ya da yerin durumuna göre belediyenin hesabına aktarılması gerekmektedir. Bu şekilde ilçe, birlik ve belediye tarafından bu gelirin takibinin yapılması, aktarılan bu paranın ilçe, birlik ve belediye tarafından ruhsatın bulunduğu bölgeyle sınırlı olarak altyapı yatırımlarında kullanılması sağlanmış olacaktır.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU