| ÖZET: 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda, Şirket tarafından mahkeme aşamasında olan teminatsız 347.572,10 TL tutarındaki alacağa karşılık ayrılmadığı tespit edilmiştir. Bu durumun temel nedeni, Şirketin mahkeme aşamasında olan alacaklarını “Şüpheli Alacaklar” hesabına ayırma ihtiyacının mevcudiyetidir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 323’üncü maddesinde, dava veya icra safhasında bulunan alacaklar ile ödenmemiş ve (4.000) Türk lirasını aşmayan alacaklar şüpheli alacak sayılır. Bu karşılığın hangi alacağı ait olduğu karşılık hesabında gösterilir. Ayrıca, Muhasebe Usul ve Esasları bölümünde 138-Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabının ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş senetli ve senetsiz diğer alacakları kapsadığı belirtmiştir. |
BULGU: Mahkeme Aşamasında Olan Diğer Çeşitli Alacaklara Karşılık Ayrılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Yapılan incelemelerde, Şirket tarafından diğer çeşitli alacaklar hesabında bulunan ve mahkeme aşamasında olan teminatsız 347.572,10 TL tutarındaki alacağa karşılık ayrılmadığı görülmüştür.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Şüpheli alacaklar” başlıklı 323’üncü maddesinde; “Ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmak şartıyla;
1. (Değişik: 1/5/1981-2455/3 md.) Dava veya icra safhasında bulunan alacaklar;
2. Yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenilmesine rağmen borçlu tarafından ödenmemiş bulunan ve (4.000) Türk lirasını aşmayan alacaklar şüpheli alacak sayılır. Yukarıda yazılı şüpheli alacaklar için değerleme gününün tasarruf değerine göre pasifte karşılık ayrılabilir. Bu karşılığın hangi alacaklara ait olduğu karşılık hesabında gösterilir. Teminatlı alacaklarda bu karşılık teminattan geri kalan miktara inhisar eder. Şüpheli alacakların sonradan tahsil edilen miktarları tahsil edildikleri dönemde kar zarar hesabına intikal ettirilir.” denilmektedir.
“(1) sıra no.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Muhasebe Usul ve Esasları” bölümünün “Hesap planı açıklamaları” kısmında; 138-Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabının, ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış senetli ve senetsiz diğer alacakları kapsayacağı, yine 139-Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı Hesabının senetli ve senetsiz şüpheli diğer alacakların tahsil edilememe ihtimalinin kuvvetlenmiş olması halinde, bu tür risklerin giderilmesini sağlamak üzere ayrılan karşılıkları kapsayacağı ve teminatlı alacaklarda karşılığın teminatı aşan kısım için kullanılacağı, ayrıca hesaplanan karşılık tutarının bu hesaba alacak, 654-Karşılık Giderleri Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, Şirketin mahkeme aşamasında teminatsız alacakları olduğu ve bu alacaklara karşılık ayrılmadığı tespit edilmiştir. Her ne kadar ihtiyari de olsa bu alacağa karşılık ayrılması durumunda, 654-Karşılık Giderleri Hesabına 347.572,10 TL tutarında borç yazılarak, kanunen kabul edilen gider olması ve vergiye tabi gelirden indirim yapılması mümkün olacaktır.
Söz konusu alacaklar için 2022 yılında karşılık ayrıldığı ifade edilmiş olmakla birlikte 2021 yılı mali tablolarında söz konusu karşılık yer almamaktadır.