Mahkeme Kararı Üzerine Ödenen Tutarların Davalı Şirketlere Rücu Edilmemesi (Sayıştay)

BULGU: Mahkeme Kararı Üzerine Ödenen Tutarların Davalı Şirketlere Rücu Edilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belirli bir paranın ödenmesine hükmedilen davalar sonucunda tamamı Belediye tarafından ödenen tutarlar için diğer müteselsil sorumluya rücu işleminin yapılmadığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu hükme bağlanmıştır.
6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun birinci kısmının “Borç ilişkilerinde özel durumlar” başlıklı dördüncü bölümünün “Teselsül” başlıklı birinci ayrımındaki “III İç ilişki/1. Paylaşım” başlıklı 167’nci maddesinde ise; aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her birinin, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumlu oldukları, kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkının bulunduğu, bu durumda borçlunun her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen hükümlerden anlaşılacağı üzere, mahkeme kararları ve icra dairelerinin icra emirleri üzerine davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına karar verilip kamu kaynağı kullanan Belediye tarafından tamamı ödenen tutarlar için diğer davalılara rücu işleminin tesis edilmesi gerekmektedir.
Belediyenin, detayı aşağıdaki tabloda belirtildiği üzere bazı tediye alacakları ve kıdem tazminatı alacaklarına ilişkin olarak Kent Karşıyaka Sosyal Tesis İşletmeleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (Kent AŞ) ve Karşıyaka Personel AŞ ile birlikte davalı olmasına, mahkeme kararlarında davacılara ödenecek tutarların müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacılara verilmesi yönünde hüküm bulunmasına, icra emirlerinde de Belediye ile şirketlerin müşterek ve müteselsil sorumlu olarak gösterilmelerine rağmen tamamı Belediye tarafından ödenen tutarlardan diğer davalının payı olan kısımlar için rücu işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Söz konusu husus 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda da bulgu olarak yer almış ancak Belediye tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmamıştır.
Tablo 15: Müteselsil Borçlu Olunan Davalar

Kamu İdaresinin cevabında belirtilen hususlar alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının kim tarafından ödeneceği hususuna yönelik açıklamalardan ibaret olup, bulgu konusu ödemeler sadece kıdem tazminatını değil aynı zamanda ihbar tazminatı, ilave tediye alacakları, yargılama giderleri, vekalet harçları gibi ödemeleri de içermektedir. Aslında şirketlere rücu edilmesi gereken tutarlar açısından konu kıdem tazminatlarının kim tarafından ödenmesi gerektiği değil, mahkeme kararlarında davacılara ödenecek tutarların müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacılara verilmesi yönünde hüküm bulunmasına, icra emirlerinde de belediye ile şirketlerin müşterek ve müteselsil sorumlu olarak gösterilmelerine rağmen söz konusu tutarların tamamının Belediye tarafından ödenmesi, diğer davalının payı olan kısımlar için rücu işlemlerinin yapılmamasıdır.
Sonuç olarak; Belediye tarafından ödenen bahse konu ödemelerin, payı oranında ilgili şirketlere rücu edilmesi gerekmektedir.