ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, mahkeme kararları ve icra dairelerine ilişkin ödemelerde hak sahiplerinin borç durumunu gösteren belgelerin talep edilmemesi durumu tespit edilmiştir. 7524 sayılı Kanun ile 6183 sayılı Kanun’un 22/A maddesinde yapılan değişiklikler, 5.000 TL’nin üzerindeki ödemelerde Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerinden vadesi geçmiş borç bulunmadığına dair belgenin aranmasını zorunlu kılmaktadır. Bu düzenleme, 01.10.2024 tarihinde yürürlüğe girecek olan Tahsilat Genel Tebliği ile de desteklenmiştir.

İlgili Tebliğ, kamu idareleri ve bağlı döner sermaye işletmelerinin, mahkeme kararları ve icra dairelerinin emirleri doğrultusunda gerçekleştirecekleri ödemelerde, hak sahiplerinin vadesi geçmiş vergi borcu durumunu gösteren belgeleri talep etmelerini gerektirmektedir. Yapılan incelemelerde, belediyenin bu belgeleri talep etmediği ortaya çıkmıştır.

Belediye, mahkeme kararları ve icra daireleri üzerinden yapılacak ödemelerde hak sahiplerinin borç durumunu gösteren belgeleri arayacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, ilgili yasal düzenlemeler doğrultusunda, ödemelerin gerçekleştirilmesi için vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgelerin talep edilmesi gerekmektedir.

BULGU: Mahkeme Kararları ve İcra Dairelerinin Ödeme veya İcra Emirleri Üzerine Yapılan Ödemeler İçin Hak Sahiplerinin Borç Durumunu Gösterir Belgenin Aranılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye tarafından 7524 sayılı Kanunun 1’inci maddesiyle 6183 sayılı Kanunu’nun 22/A maddesinde değişiklikle mahkeme kararları ve icra dairelerine ödeme veya icra emirleri üzerine yapılacak 5.000 (beşbin) TL’nin üzerinde yapacakları ödemelerde Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgenin aranılmadığı görülmüştür.

Kanun’un “Amme alacağı ödenmeden yapılmayacak işlemler ile işlem yapanların sorumlulukları” başlıklı 22/A maddesinde yer alan “her türlü ödemelerde,” ibaresi 28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile “her türlü ödemelerde (mahkeme kararları ve icra dairelerinin ödeme veya icra emirleri üzerine yapılacak ödemeler dâhil),” şeklinde değiştirilmiştir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından 05.09.2024 tarihli ve 32653 sayılı Resmî Gazete yayımlanarak 01.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren “Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No: 1’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” ile Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No: 1’in Birinci Kısım, İkinci Bölüm, “V. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları” başlıklı bölümünün (1) numaralı alt bölümünde yer alan “bağlı döner sermaye işletmelerinin yapacağı her türlü ödemelerde” ibaresinden sonra gelmek üzere “(mahkeme kararları ve icra dairelerinin ödeme veya icra emirleri üzerine yapılacak ödemeler dâhil)” ibaresi eklenmiş, aynı Tebliğin Birinci Kısım, İkinci Bölüm, “V. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları” başlıklı bölümünün (2) numaralı alt bölümüne (2/v) alt bölümünden sonra gelmek üzere “b)1/10/2024 tarihinden itibaren uygulanmak üzere ibaresi eklenmiş, 5018 sayılı Kanuna tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmelerinin, mahkeme kararları ve icra dairelerinin ödeme veya icra emirleri kapsamında 5.000 liranın üzerinde yapacakları ödemeler sırasında hak sahiplerinin,” ve (5.1.) numaralı alt bölümünde yer alan “2/a i” alt bölümünde” ibaresi ise “2/a – i” ve “2/b” alt bölümlerinde” şeklinde değiştirilmiştir.

Yukarıda belirtilen Kanun ve Tebliğ hükümleri uyarınca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmelerinin, mahkeme kararları ve icra dairelerinin ödeme veya icra emirleri kapsamında 5.000 TL’nin üzerinde yapacakları ödemeler sırasında, vadesi geçmiş vergi borcu durumunu gösterir belgenin hak sahiplerinden istenip sorgulamasının yapılması gerekmektedir.

Yapılan incelemede Tebliğ’in yürürlük tarihinden itibaren Belediye tarafından 7524 sayılı Kanunun 1’inci maddesiyle 6183 sayılı Kanunu’nun 22/A maddesinde değişiklikle mahkeme kararları ve icra dairelerine ödeme veya icra emirleri üzerine yapılacak 5.000 (beşbin) TL ödemelerde Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgenin aranılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, Mahkeme Kararları ve İcra Dairelerinin ödeme veya icra emirleri üzerine yapılacak ödemelerde hak sahiplerinin borç durumunu gösteren belgelerin aranacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak belediye tarafından, yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde kapsamda bulunan ödeme tür ve çeşitlerine göre vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması gerekmektedir.