|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinde mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilerin muhasebe kayıtlarının hatalı yapıldığını ve bu ödeneklerin nazım hesaplarda izlenmediğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu tür avans ve kredilerin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilerin, 834 Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı yerine 830 Bütçe Giderleri Hesabı kullanılarak kapatıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, mali tabloların hatalı veri üretmesine yol açmıştır.
Ayrıca, mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilere ait ödeneklerin 906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı ve 907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı aracılığıyla nazım hesaplarda takip edilmediği belirlenmiştir. Yönetmelikte belirtilen düzenlemelere göre, bu hesapların yılsonunda doğru bir şekilde izlenmesi gerekmektedir. Ancak, 2022 yılı bilançosunda bu hesapların eksik göründüğü tespit edilmiştir, bu da mali tabloların doğruluğunu olumsuz etkilemektedir. Sonuç olarak, mahsup dönemine devreden avans ve kredi tutarlarının, ilgili nazım hesaplar aracılığıyla izlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu uygulama, mali yönetimin şeffaflığını artıracak ve hesap verebilirliği güçlendirecektir. |
BULGU: Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Kredilerin Hatalı Muhasebeleştirilmesi ve Bunlara Ait Ödeneklerin Nazım Hesaplarda İzlenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilerin dönem başına ilişkin muhasebe kaydının hatalı yapıldığı ve bunlara ait ödeneklerin nazım hesaplarda takip edilmediği görülmüştür.
Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler İçin Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabının Kullanılmaması
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabı’na ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 138’inci maddesine göre, bütçesinden karşılanmak üzere verilen iş avans ve kredileri ile personel avanslarından, mahsup dönemine aktarılanların 165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabı’na borç, ilgisine göre 160 İş Avans ve Kredileri Hesabı veya 161 Personel Avansları Hesabı’na alacak kaydedilmesi, mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilerle ilgili harcama belgeleri muhasebe birimine geldiğinde ise, harcama tutarının bir taraftan 165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabı’na alacak, 630 Giderler Hesabı’na ya da varlığa dönüştürülecek bir harcama unsuru ise ilgili varlık hesabına borç; diğer taraftan 835 Gider Yansıtma Hesabı’na alacak, 834 Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı’na borç kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilerin, 834 Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı yerine 830 Bütçe Giderleri Hesabı kullanılarak kapatıldığı tespit edilmiştir.
165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabı’ndaki tutarın 834 Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı’na aktarılmayıp direkt gider olarak muhasebeleştirilmesi nedeniyle 830 Bütçe Giderleri Hesabı fazla vererek mali tabloların hatalı veri üretmesine neden olmuştur.
Mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilere ilişkin harcama belgeleri, muhasebe birimine verildiğinde ilgili tutarlar cari yıla ait bütçe giderlerinin izlendiği 830 Bütçe Giderleri Hesabı yerine, 834 Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı’na borç kaydı yapılarak mahsup işleminin yapılması ve saklı tutulan ödeneklerin kapatılması gerekmektedir.
Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Kredilere Ait Ödeneklerin Nazım Hesaplarda İzlenmemesi
Mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilerin 906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı ile 907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı aracılığıyla nazım hesaplarda takip edilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 418’inci maddesinde; bu hesabın mali yılın sonuna kadar hizmet yerine getirildiği veya mal teslim alındığı halde mahsubu yapılamadığından mahsup dönemine aktarılan ön ödemeler için saklı tutulan ödenekler ile bunlardan mahsup dönemi sonuna kadar kullanılanlar veya tenkis edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı düzenlenmiştir.
Aynı hesaba ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 419’uncu maddesinde ise; yılsonunda mahsup dönemine devreden iş avans ve kredileri, personel avansları karşılığı saklı tutulacak ödenek tutarının bir tarafta bu hesaba borç, 903 Kullanılacak Ödenekler Hesabı’na alacak; diğer taraftan 904 Ödenekler Hesabı’na borç, 907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı’na alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
İdarenin 2022 yılı bilançosu incelendiğinde; yılsonu itibarıyla mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilerine ilişkin tutarların nazım hesaplarda izlenmediği tespit edilmiştir. Bu durum, İdarenin 2022 yılı mali tablolarında 906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı ile 907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı’nın eksik gözükmesine sebebiyet vermektedir.
Mahsup dönemine devreden avans ve kredi tutarlarının 906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı ile 907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı aracılığıyla nazım hesaplarında izlenmesi gerekmektedir.