Makine İkmal Ambarına Alınan Otobüs Arızalarında Kullanılacak Yedek Parçaların İhtiyaçlar Doğrultusunda Temin Edilmemesi (Sayıştay)

BULGU: Makine İkmal Ambarına Alınan Otobüs Arızalarında Kullanılacak Yedek Parçaların İhtiyaçlar Doğrultusunda Temin Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Toplu taşıma hizmetlerinde kullanılan otobüsler için temin edilen yedek parçaların, ambardaki mevcut stok durumu göz önünde bulundurulmadan, stokta hali hazırda kayıtlı olan parçaların tekrar satın alındığı tespit edilmiştir.

5018 Sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde;

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmü yer almaktadır.

9014 Sayılı Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde;

“(1) Harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludur. Harcama yetkilileri taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getirir.

(2) Harcama yetkilileri, taşınırlara ilişkin işlem ve kayıtların usule uygun olarak yapılıp yapılmadığını kontrol etmeye veya ettirmeye; kasıt, kusur veya ihmal sonucu kırılan, bozulan veya kaybolan taşınırların ilgililerden tazmini için gerekli işlemleri yapmaya veya yaptırmaya yetkilidir.

hükümleri yer almaktadır.

Yapılan incelemeler sonucunda; toplu taşıma hizmetlerinde kullanılan yedek parça alımlarının Makine İkmal Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirildiği, yedek parçaların stoklandığı ambardaki takip ve kontrol işlemlerinin yine aynı birim tarafından yürütüldüğü görülmüştür. Yıllar itibariyle çeşitli yedek parça alımlarının yapıldığı fakat bu alımlar yapılırken ilgili yedek parçaya gerçekte ihtiyaç duyulup duyulmadığının sorgulanmadığı, bu anlamda ambarda stok fazlası birçok yedek parçanın bulunduğu ve bu itibarla, kaynakların etkili, verimli ve ekonomik kullanılmadığı tespit edilmiştir.

Aşağıdaki tabloda stokta herhangi bir çıkış yapılmadan tekrardan alınıp kullanılmaya yedek parça grubuna ait bazı örneklere yer verilmiştir;

Stok Durum Tablosu

Tabloda da yer aldığı gibi farklı dönemler itibariyle yedek parça alımlarının yapıldığı fakat bu yedek parçalarla ilişkin ambardan herhangi bir çıkış işleminin yapılmadığı görülmektedir. Harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden sorumludur. Bu durumda ihtiyaç duyulmayan halihazırda stokta mevcut bir yedek parçanın yeniden satın alınma yoluna gidilmesi, taşınırların etkili, ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin tereddütler oluşturmaktadır.

Kamu idaresi cevabında; stokta bulunan taşınırların miktarı ve kullanım durumu dikkate alınarak gerçek ihtiyaçların belirleneceği ve malzeme alımlarının ihtiyaç durumuna göre, kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanımı esas alınarak yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, stokta yer alan taşınırların miktarları göz önüne alınarak gerçek ihtiyaçlar harcama yetkilileri ve ilgili personel tarafından tespit edilmeli ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasına yönelik tedbirlerin alınması gerekmektedir.