Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıtlara Ait Tadil, Bakım ve Onarım Hizmetlerinin Kısmi Tevkifata Tabi Tutulmaması (Sayıştay)

BULGU: Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıtlara Ait Tadil, Bakım ve Onarım Hizmetlerinin Kısmi Tevkifata Tabi Tutulmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Kamu İdaresinin farklı harcama birimlerinin makine, demirbaş ve taşıtların tadili, bakımı ve onarımına yönelik gerçekleştirdikleri hizmet alımları için yapmış oldukları ödemelerde katma değer vergisi tevkifatı yapılmadığı görülmüştür.
Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin I/C Bölümü’nün “KDV’de Tevkifat Uygulaması” başlıklı 2.1’inci maddesinde; Hazine ve Maliye Bakanlığının gerekli gördüğü hallerde katma değer vergisinin ödenmesinde işleme taraf olanları sorumlu tutabileceği, işleme taraf olanların ise kendine mal teslim edilen veya hizmet ifa edilen kişi ve/veya kurumlar olduğu belirtilmiş, bu kişi veya kurumların verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten de mükellef gibi sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır. Yine aynı madde’de KDV tevkifatının ihtiyari bir uygulama olmadığı, Bakanlıkça tevkifat uygulaması kapsamına alınan işlemlerde alıcılar tarafından tevkifat yapılmasının zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
Tebliğ’in “KDV Tevkifatının Niteliği” başlıklı 2.1.1’inci maddesinde kısmi tevkifat uygulaması; hesaplanan katma değer vergisinin Bakanlıkça belirlenen kısmının işleme muhatap olan alıcılar tarafından, diğer kısmının ise işlemi (teslim veya hizmeti) yapan tarafından beyan edilerek ödenmesi şeklinde tanımlanmış, yine aynı Tebliğ’in “Kısmi Tevkifatın Mahiyeti ve Tevkifat Uygulayacak Alıcılar” başlıklı 2.1.3.1/b maddesinde ise KDV mükellefi olsun veya olmasın 5018 sayılı Kanun’a ekli cetvellerde yer alan idare, kurum ve kuruluşlar, kısmi tevkifat uygulaması kapsamında KDV tevkifatı yapmak üzere sorumlu tutulabilecek alıcılar arasında sayılmıştır.
Söz konusu Tebliğ’in “Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıtlara Ait Tadil, Bakım ve Onarım Hizmetleri” başlıklı 2.1.3.2.3. maddesinde; Tebliğ’in (2.1.3.1/b) ayrımında sayılanlara karşı ifa edilen makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım hizmetlerinde alıcılar tarafından (7/10) oranında KDV tevkifatı uygulanacağı belirtilmiştir.
Mezkûr madde’de makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtların bakım ve onarım hizmetlerinden kastedilen şeyin ne olduğu açıklanmış olup bakım hizmetinin, bu araçların kendinden beklenen işlevleri sağlamaları için belli aralıklarla veya gerektiği zaman yapılan faaliyetler olduğu, onarım hizmetinin ise bozulmuş veya eskimiş araçların kullanılabilir hale getirilmesine yönelik faaliyetler olduğu ifade edilmiştir. Bununla birlikte anılan madde’de bu hizmetler sırasında bakımı veya onarımı yapılan eşyanın bazı aksam ve parçalarının değiştirilmesinin de bu hizmetlerin ayrılmaz bir parçası olduğu, dolayısıyla, makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait bakım ve onarım hizmetlerinin yalnızca işçilik hizmetinden ibaret sayılamayacağı belirtilmiştir. Ayrıca bu hizmetlerde kullanılacak malzeme, yedek parça, sarf malzemesi gibi malların tadil, bakım ve onarımını yaptıranlar tarafından piyasadan satın alınıp bu işleri yapanlara verilmesi hali hariç olmak üzere bu hizmetlerin gereği olarak yapılan malzeme, yedek parça ve sarf malzemesi teslimlerinin de bakım ve onarım hizmetine dahil edileceği hüküm altına alınmıştır.
Tebliğ’in “Tevkifat Uygulamasında Sınır” başlıklı 2.1.3.4.1’inci maddesinde; kısmi tevkifat uygulaması kapsamına giren her bir işlemin KDV dahil bedelinin 2.000,00 TL’yi aşmaması durumunda hesaplanan KDV’nin tevkifata tabi tutulmayacağı, sınırın aşılması halinde ise tutarın tamamı üzerinden tevkifat yapılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere 5018 sayılı Kanun’a ekli cetvellerde yer alan kurum ve kuruluşlara karşı ifa edilen ve tutarı KDV dahil 2.000,00 TL’nin üzerinde olan makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım hizmetleri kısmi tevkifata tabi olup, söz konusu kurum ve kuruluşların anılan hizmetler için yapacakları ödemelerde hesaplanan katma değer vergisinden 7/10 oranında tevkifat yapmaları gerekmektedir.
Bununla birlikte mezkûr kurum ve kuruluşlar tarafından tadil, bakım ve onarım hizmetini yapacaklara verilmek üzere piyasadan satın alınan malzeme, yedek parça ve sarf malzemelerin teslimi tevkifata tabi işlemler arasında sayılmamıştır. Ancak bakım ve onarım hizmetinin malzeme, yedek parça ve sarf malzeme teslimini yapanlar tarafından verilmesi halinde bu kişilere yapılacak ödemeler de tevkifata tabi tutulmalıdır.
Kamu İdaresinin hesap ve işlemleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde bazı makine, demirbaş ve taşıtlarının tadili, bakımı ve onarımına yönelik hizmet alımları için yapılan ödemelerin tevkifata tabi tutulmadığı tespit edilmiştir. Tevkifata tabi tutulmayan bu alımlar arasında bakım ve onarım hizmeti kapsamında yapılan bazı malzeme ve yedek parça alımları da yer almaktadır. Söz konusu alımlarda bakım ve onarım hizmetlerinin, malzeme veya yedek parçanın alındığı kişiler tarafından verildiği ve bu alımlar için düzenlenen faturaların işçilik bedeli içermediği görülmüştür. Ancak söz konusu faturalar her ne kadar işçilik bedeli içermese de bakım ve onarım hizmetinin malzeme veya yedek parça alımının yapıldığı kişiler tarafından verilmesi nedeniyle söz konusu alımlar için yapılan ödemelerin de ilgili tebliğ hükmü gereğince tevkifata tabi tutulması gerekmektedir.
Vergi alacağını güvence altına almak için ilgili Tebliğ hükümleri uyarınca Kamu İdaresinin harcama birimleri tarafından tutarı KDV dahil 2.000,00 TL’yi aşan makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım hizmetleri için yapılan ödemelerde 7/10 oranında kısmi tevkifat uygulanması gerekmektedir.