|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin sosyal yardım faaliyetleri çerçevesinde gerçekleştirdiği mal alımlarının, yiyecek amaçlı transferler kapsamında cari transfer ekonomik kodunda takip edildiği tespit edilmiştir. 14 Eylül 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2023-2025 Dönemi Bütçe Çağrısı ve Bütçe Hazırlama Rehberi, cari transferlerin karşılıksız ödemeler olarak tanımlandığını ve bu tür ödemelerin mal ve hizmet alım giderleri kapsamına girmediğini belirtmektedir. Ayrıca, ayni işlemlerin analitik bütçe sınıflandırması dışında tutulması gerektiği vurgulanmıştır.
Bu mevzuat hükümleri ışığında, mal ve hizmet alım giderlerinin, karşılığında mal veya hizmet alınarak gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Karşılıksız ödemeler bu kapsamda değerlendirilemezken, cari transferler yalnızca cari nitelikteki mal ve hizmet alımını finanse etmek amacıyla yapılmaktadır. Dolayısıyla, ayni olarak gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarının 830.03 ekonomik kodu altında takip edilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemeler sonucunda, Kamu İdaresi’nin aşevi ve halk market için yaptığı alımların 830.05 ekonomik kodu altında cari transfer hesabında izlendiği saptanmıştır. Bu durum, muhasebe sisteminin ürettiği mali tabloların güvenilirliğini olumsuz yönde etkilemektedir. Kamu İdaresi, bu bulguyu kabul ederek, ekonomik kodların doğru kullanımı konusunda gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Doğru ekonomik kodlarla muhasebeleştirme, güvenilir verilerin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mal Alım Giderlerinde Takip Edilmesi Gereken Alımların Cari Transfer Ekonomik Kodunda Takip Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından sosyal yardım faaliyetleri kapsamında kullanılmak üzere yapılan mal alımlarının yiyecek amaçlı transferler kapsamında değerlendirilerek cari transfer ekonomik kodunda takip edildiği görülmüştür.
14.09.2022 tarih ve 31953 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2023-2025 Dönemi Bütçe Çağrısı ve Eki Bütçe Hazırlama Rehberi’nin “Cari Transferler” başlıklı maddesinde, cari transferlerin sermaye birikimi hedeflemeyen ve cari nitelikli mal ve hizmet alımını finanse etmek amacıyla yapılan karşılıksız ödemeler olduğu, ayni işlemlerin analitik bütçe sınıflandırmasının kapsamı dışında tutulduğundan ayni transferlerin de bu kapsamda yer almayacağı, transferlerin nihai olarak kimin yararlandığına göre değil, kime ödendiğine göre sınıflandırılması gerektiği belirtilmiştir.
Anılan Rehber’in “Mal ve Hizmet Alım Giderleri” başlıklı maddesinde mal ve hizmet alım giderlerinin mal ve hizmet karşılığında yapılan faturalı ödemeleri kapsadığı ve karşılığında herhangi bir mal veya hizmet alınmayan karşılıksız ödemeler ile sermaye giderlerinin bu kapsam dışında olduğu ifade edilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde mal ve hizmet alım giderlerinin mal ve hizmet karşılığında olması gerektiği, karşılıksız yapılan ödemelerin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği; ayrıca cari transferlerin sermaye birikimini hedeflemeyen cari nitelikteki mal ve hizmet alımını finanse etmek amacıyla karşılıksız yapılan ödemeler olması ve ayni nitelikteki transferlerin bütçe sınıflandırması dışında tutulması nedeniyle ayni transfer kapsamında alımı gerçekleştirilen mal ve hizmetlerin niteliği gereği 830.03 ekonomik kodunda takip edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından ayni olarak dağıtım maksadıyla aşevi ve halk market için yapılan alımların 830.03 ekonomik kodu mal ve hizmet alım giderleri hesabı yerine 830.05 ekonomik kodu cari transfer hesabında izlendiği tespit edilmiştir.
İzlenen kayıt yöntemi muhasebe sisteminin ürettiği mali tabloların güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup ekonomik kodların kullanımı hakkında gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından muhasebe kayıt sisteminin ürettiği verilerin güvenilirliğini güvence altına almak; sağlıklı ve doğru istatistiki veri üretimini temin etmek amacıyla bahsedilen alımların doğru ekonomik kodlarda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.