|
ÖZET: Mal alımı ihalelerinde muayene ve kabul işlemlerinin etkin bir şekilde yürütülmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, bazı ilçelerdeki belediyelerin mal alımı ihalelerinde muayene ve kabul komisyonu kurulmadan işlemlerin gerçekleştirildiği gözlemlenmiştir. Kamu İhale Kanunu ve Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik, bu süreçlerin nasıl yürütülmesi gerektiğini detaylı bir şekilde düzenlemektedir. Yönetmelik, muayene ve kabul komisyonlarının en az üç kişiden oluşması gerektiğini ve yeterli uzman personel bulunmadığı durumlarda diğer idarelerden destek alınabileceğini belirtmektedir.
İlgili yönetmelik, malın fiziksel muayenesine dair tutanakların düzenlenmesini ve bu tutanakların komisyon üyeleri tarafından imzalanmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği, mal alımlarında muayene ve kabul komisyonu tutanağının ödeme belgelerine eklenmesini şart koşmaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde belirli ihalelerde muayene ve kabul komisyonlarının oluşturulmadığı ve bu nedenle malların muayene edilmeden teslim alındığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, belediyelerin mal alım süreçlerinde muayene ve kabul işlemlerinin gerçekleştirilmesi, alınan malların belirtilen niteliklere uygunluğunun sağlanması açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu nedenle, belediyelerin muayene ve kabul komisyonlarını kurarak, teslim alım işlemlerini eksiksiz bir şekilde tamamlaması ve ilgili belgeleri düzenlemesi gerekmektedir. |
BULGU: Mal Alımı İhalelerinde Muayene ve Kabul İşlemlerinin Etkin Yürütülmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından yapılan bazı mal alımı ihalelerinde muayene ve kabul komisyonu kurulmadan mal alımı işleminin gerçekleştiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarının, ihaleler sonucunda teslim aldıkları mallar için gerçekleştirilecek muayene ve kabul işlemlerinde uygulanacak esas ve usuller 19.12.2002 tarih ve 24968 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik’te düzenlenmiştir.
Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde yetkili makam tarafından biri başkan, biri işin uzmanı olmak üzere en az üç veya daha fazla tek sayıda kişi ile yedek üyelerden oluşan muayene ve kabul komisyonlarının kurulacağı, ilgili idarede yeterli sayıda veya işin özelliğine uygun nitelikte uzman personel bulunmaması durumunda 4734 sayılı Kanuna tabi idarelerden uzman personel görevlendirilebileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in “Malın veya yapılan işin fiziksel muayenesi” başlıklı 16’ncı maddesinde;
“Malın veya yapılan işin fiziksel muayenesine başlanmadan önce bir tutanak tutulur. Tutanaklarda muayenenin başlangıcından itibaren inceleme, muayene ve numune alma safhaları özetlenir. İzlenecek yöntem, usul ve sonuç belirtilir. Bu tutanak komisyonca imzalanır ve mevcutsa yüklenici ve/veya vekiline imzalattırılır. Muayene aynı günde bitmez ise, yüklenici ve/veya vekiline hazır bulunması için muayenenin devam edeceği gün ve saat tespit edilerek tebliğ edilir.”
Denilmektedir.
Öte yandan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin 38’inci maddesinde her türlü tüketim mal ve malzemeleri ile demirbaş, makine, teçhizat ve taşıt alımlarına ilişkin giderlerin ödenmesinde muayene ve kabul komisyon tutanağının ödeme emri belgesine eklenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından gerçekleştirilen 2024/1066753 ihale kayıt numaralı “Seyir Tepe Yolu Işıklandırma 8 Kalem Malzeme Alımı İşi”nde, 2024/371800 ihale kayıt numaralı “8 Kalem İnşaat Malzeme Alımı İşi’nde, 2024/912551 ihale kayıt numaralı “Belediye Araçları İçin Yedek Parça Alımı İşi”nde muayene ve kabul komisyonunun kurulmadığı, ihale kapsamındaki malların muayene ve kabul işlemleri gerçekleştirilmeden teslim alındığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında özetle; bulgu doğrultusunda gerekli çalışmaların yapılmaya başlanacağı ifade edilmiştir
Sonuç olarak, mal alımlarında muayene ve kabul, İdare tarafından teslim alınacak malların ihale dokümanında belirtilen nitelik, nicelik, kalite ve özelliklere uygun olup olmadığının tayini açısından büyük önem ifade etmektedir. Belediyenin mal alımı ihalelerinde muayene ve kabul komisyonunu kurarak, teslim aldığı malları depoya koymadan önce muayene ve kabul işlemlerini gerçekleştirmesi ve bu kapsamda yapılan ödemelerde ödeme emri belgelerine muayene ve kabul komisyonu tutanağının eklenmesi gerekmektedir.