|
ÖZET: Mal alımı ihalelerinde yeterlik şartlarını yerine getirmeyen firmalarla sözleşme imzalanması ve şartnamelerde istenmeyecek belgelere yer verilmesi, 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 2022/1278374 kayıt numaralı “Taze Sebze ve Meyve Alımı” ve 2023/700756 kayıt numaralı “Sebze-Meyve, Tavuk Ürünleri ve Unlu Mamulleri Alımı” ihalelerine ilişkin incelemelerde, firmaların teklif değerlendirme aşamasında gerekli belgeleri sunmadığı halde sözleşme imzalandığı belirlenmiştir. Ayrıca, şartnamelerde Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen istenmeyecek belgelerin de yer aldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, idarelerin ihalelerde saydamlık, rekabet ve eşit muamele gibi temel ilkeleri sağlamakla yükümlü olduğunu vurgulamaktadır. Denetim sonucunda, ihalelerde aranan belgelerin sunulmaması durumunda firmaların ihale dışı bırakılması gerektiği ve şartnamelerde istenmeyecek belgelere yer verilmemesi gerektiği ifade edilmiştir. Kamu İdaresi, yapılan tespitlere katıldığını belirterek, gelecekte düzenlenecek ihalelerde teknik ve idari şartnamelerin hazırlanmasında, yeterlik belgelerinin incelenmesinde ve kamu ihale mevzuatına uygunluğun sağlanmasında azami özen göstereceğini bildirmiştir. Bu bağlamda, benzer hataların tekrarlanmaması için gerekli önlemlerin alınacağı belirtilmiştir. |
BULGU: Mal Alımı İhalelerinde Yeterlik Şartını Yerine Getirmeyen İsteklilerle Sözleşme İmzalanması ve Şartnamelerde Bu İhalelerde İstenmeyecek Belgelere Yer Verilmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
2022/1278374 İhale Kayıt Numaralı “Taze Sebze ve Meyve Alımı” ve 2023/700756 İhale Kayıt Numaralı “Sebze-Meyve, Tavuk Ürünleri ve Unlu Mamulleri Alımı” ihalelerine ait teknik şartnamelerde yer verilen belgeleri tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında sunmayan firmalar ile sözleşme imzalandığı, ayrıca bu şartnamelerde mal alım ihalelerinde istenmeyecek belgelere de yer verildiği tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi ile idareler; ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu tutulmuşlardır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde istenecek belgeler” başlıklı 54’üncü maddesinin 54.2’nci fıkrası (ö) bendinde; “Mal alımı ihalelerinde; Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları Yönetim Sistemi (HACCP), İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi (OHSAS), Bilgi Teknolojisi-Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi, Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi (ISO 22000), Sosyal Sorumluluk Standardı (SA 8000), İyi Hijyen Uygulamaları (GPP) sertifikaları istenmeyecektir.” hükmü bulunmaktadır.
Yapılan denetimde; 2022/1278374 numaralı “Taze Sebze ve Meyve Alımı” ihalesi ve 2023/700756 numaralı “Sebze-Meyve, Tavuk Ürünleri ve Unlu Mamulleri Alımı” ihale dokümanlarından olan teknik şartnamenin genel hükümler kısmının ilk maddesinde, ürünlerin ISO kalite belgelerinden birine sahip olması gerektiği belirtilerek aranan belgeler; TSEK, TSE EN ISO 9000, 9001:2008, HACCP, ISO 22000 şeklinde sayılmıştır. Ancak ihale üzerinde kalan firmalar tarafından şartnamede sayılan belgelerden herhangi biri sunulmamasına rağmen ihale dışı bırakılmadıkları ve mevzuata aykırı olarak sözleşme imzalandığı, yanı sıra sayılan belgelerden HACCP ve ISO 22000 belgelerinin de mevzuata göre istenmeyecek belgeler arasında olduğu anlaşılmıştır.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış olup bundan sonra düzenlenecek ihalelerde teknik ve idari şartnamelerin hazırlanması, yeterlik belgelerinin incelenmesi ve kamu ihale mevzuatı çerçevesinde ihalenin sonuçlandırılması hususlarına azami özen gösterileceği ve benzer hataların tekrar edilmemesine dikkat edileceği bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak; mal alımı ihalelerinde yeterlik şartı olarak aranan belgelerin sunulmaması durumunda isteklilerin ihale dışı bırakılması, Kamu İhale Genel Tebliği gereğince bu ihalelerde istenmeyecek belgelere de şartnamelerde yer verilmemesi gerekmektedir.