ÖZET: Mal alımında envanter kaydı yapılmaması ve hatalı muhasebeleştirme, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirlenen önemli bir bulgudur. İlgili idare, mal alımlarını 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Taşınır Mal Yönetmeliği’ne tabi olmaksızın, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı’nın belirlediği yönetmelik çerçevesinde gerçekleştirmektedir. Ancak, yapılan mal alımlarında varlık işlem fişi düzenlenmediği ve alımların hatalı hesap kodunda kaydedildiği tespit edilmiştir.

Özellikle, 23.750.000,00 TL bedelli Tarihi Alan Kabalak Taşı Alımı ihalesinde, satın alınan malların taşınır envanterine kaydedilmediği ve bu nedenle sayım ve takibinin yapılamadığı görülmüştür. Ayrıca, bu malın 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı yerine 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na kaydedilmesi, 2024 yılı bilançosunda 28.500.000,00 TL tutarında bir hata oluşturmuştur.

Sonuç olarak, idarenin mal alımlarının doğru muhasebe hesaplarında izlenmesi ve envanter kayıtlarının yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Başkanlık, bulguya ilişkin düzeltici kayıtlar yapsa da, bu düzeltmelerin 2024 yılı mali tablolarındaki hataları gidermediği ifade edilmektedir.

BULGU: Mal Alımının Hatalı Hesapta Muhasebeleştirilmesi ve Envanter Kaydının Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Diğer Kamu İdareleri

İdarece gerçekleştirilen mal alımı için envanter kaydı yapılmadığı ve söz konusu alımın hatalı hesap kodunda muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.

Mevzuat gereği 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ve Taşınır Mal Yönetmeliği’ne tabi olmayan İdare, bütçe ve muhasebe işlemlerini 12.10.2014 tarihli ve 29143 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Bütçe, Muhasebe Uygulamaları ile İç Denetime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda gerçekleştirmektedir.

Mezkur Yönetmeliğin;

“Hesap planı” başlıklı 18’inci maddesinde:

“(1) Başkanlığın mali iş ve işlemlerinde bütçe düzenine uygun hazırlanan ve Maliye Bakanlığınca esasları belirlenen tekdüzen hesap planı ve açıklamaları esas alınır.

(2) Hesap planında gerektiğinde yeni hesapların açılmasına ve değişiklik yapılmasına Başkan yetkilidir.”,

“Taşınır ve taşınmaz malların kayıt altına alınması” başlıklı 22’nci maddesinde de;

“Taşınır ve taşınmaz mallar mevcut muhasebe sistemi içerisinde kayıt altına alınır.”

hükümleri yer almakta olup, söz konusu hükümler uyarınca İdare, yaptığı mal alımlarında Taşınır Mal Yönetmeliği’ndeki uygulamaya paralel olarak varlık işlem fişi düzenlemektedir.

İdarece yürütülen 23.750.000,00 TL sözleşme bedelli Tarihi Alan Kabalak Taşı Alımı ihalesinde, satın alınan mallara ilişkin olarak varlık işlem fişi düzenlenmediği görülmüştür. Bu sebeple söz konusu mallar İdarenin taşınır envanterinde yer almamakta, dolayısıyla sayım ve takibi yapılamamaktadır.

Mezkur ihalede ayrıca söz konusu malın 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmesi gerekirken 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlendiği tespit edilmiştir.

Bulgu konusu işlem nedeniyle İdarenin 2024 yılı Bilançosundaki 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında 28.500.000,00 TL (23.750.000,00 + Katma Değer Vergisi) tutarında hata oluşmuştur.

Sonuç olarak, İdarece yapılan mal alımlarının doğru muhasebe hesaplarında izlenmesi ve envanter kayıtlarının yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.

Başkanlık tarafından her ne kadar Bulgu konusu tespit üzerine 30.04.2025 tarihli ve 2025-31 sıra numaralı Varlık İşlem Fişi ile 02.05.2025 tarihli ve 1355 yevmiye numaralı Muhasebe İşlem Fişi düzenlenerek gerekli taşınır ve muhasebe kaydı yapılmışsa da; 2025 yılında gerçekleşen söz konusu düzeltici kayıtların 2024 yılı Mali Tablolarında oluşan hatayı giderici bir etkisi bulunmamaktadır.