|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bazı mal alımları ve yapım işlerini, parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, açık ihale ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel yöntemler olduğunu belirtirken, idarelerin rekabet ve saydamlık sağlama sorumluluğunu da vurgulamaktadır. Ayrıca, mal ve hizmet alımlarının eşik değerlerin altında kısımlara ayrılamayacağı ifade edilmiştir.
2024 yılı için belirlenen eşik değerler doğrultusunda, büyükşehir belediyeleri için geçerli olan limit 622.756,00 TL olarak belirlenmiştir. İncelemeler sonucunda, belediyenin araç ve motosiklet yedek parça alımları ile pera düğün salonu için yapılan bakım ve onarım harcamalarının, Kamu İhale Kanunu’na uygun ihale usulleriyle değil, doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. İdarenin savunması, ihtiyaçların belirli periyotlarla ortaya çıkmadığını belirtse de, bu durumun alımların kısımlara ayrılmasını meşrulaştırmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, benzer nitelikteki alımların ve bütünlük sağlayan işlerin, Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen temel ihale usulleriyle gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Doğrudan temin yönteminin yalnızca belirli koşullarda ve amacına uygun olarak kullanılması, rekabetin sağlanması ve kaynakların verimli bir şekilde yönetilmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Mal Alımları ile Yapım İşlerinin Kısımlara Bölünerek Doğrudan Temin Yöntemi ile Gerçekleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından gerçekleştirilen bazı mal alımları yapım işlerinin parasal limitlerin altında kalmak amacıyla, kısımlara bölünerek, açık ihale usulü yerine doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu ve diğer ihale usullerinin Kanun’da belirtilen özel hallerde kullanılabileceği hüküm altına alınmış; idarelerin yapılacak ihalelerde rekabet ve saydamlığın sağlanmasından sorumlu olduğu vurgulanmış ve eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara ayrılamayacağı belirtilmiştir.
Parasal sınırların belirlenmesine ilişkin yayımlanan Kamu İhale Tebliği’nde ise 2024 yılında geçerli olan eşik değerler ve parasal limitler açıklanmış olup söz konusu Tebliğ’in 3’üncü maddesinin (d) bendinde, büyükşehir belediyesi sınırlarında bulunan idarelerin 4734 sayılı Kanun’un 22/d bendi kapsamında yapacağı alımlarda geçerli olmak üzere eşik değerin KDV hariç 622.756,00 TL olacağı belirlenmiştir.
Belediye tarafından 2024 yılında doğrudan temin yöntemi ile yapılan alımların incelenmesi neticesinde; araç ve motosiklet yedek parça ve lastik alımları ile pera düğün salonu için yapılan bakım, onarım ve malzeme alımlarının Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen ihale usulleri ile yapılması gerekirken, kısımlara bölünerek Kanun’da özel alım usulü olarak belirtilen doğrudan temin yöntemi ile gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi göndermiş olduğu cevapta, Belediye bünyesinde bulunan araçların lastik ve yedek parça ihtiyaçlarının araçların çalışma prensipleri gereği her zaman belirli periyotlarda olmadığını, bu nedenle ilgili malzemelere ihtiyaç duyulduğunda görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak temin yapıldığını, pera düğün salonu içim yapılan bakım, onarım ve malzeme alımı harcamalarının da bu minvalde yapılan harcamalar olduğunu, birbirinden tamamen bağımsız işlerin ve her bir iş özelinde belirlenen haddin altında kalan tutarların doğrudan temin usulünün uygulanabilmesi açısından parçalara ayrılmasının söz konusu olmadığını ifade etmiştir.
İdarece gönderilen cevap yerinde görülmemiştir. Araçların lastik ve yedek parça ihtiyaçlarının parça parça ihtiyaç ortaya çıktığında satın alınması ve düğün salonu tadilatı için yapılan bütünlük sağlayan harcamaların kısımlara bölünmesi, aynı nitelikteki alımların kalemlere veya gruplara bölünerek yapılması anlamı taşımakta olup 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir.
Bu itibarla, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla aynı nitelikte olan ve bütünlük sağlayan işlerin, 4734 sayılı Kanun’da yer alan temel ihale usulleriyle gerçekleştirmesi ve doğrudan temin yönteminin Kanun’da belirtilen amacına ve şartlarına uygun olarak kullanılması gerekmektedir.