|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi İdare’si, mal alımları için bütçeye konulan ödeneğin %10’unu Kamu İhale Kurulu’nun onayı olmadan aşmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin (d) bendi ve 21’inci maddesinin (f) bendi çerçevesinde yapılan harcamaların yıllık toplamı, belirlenen sınırları aşmamalıdır. Ancak yapılan incelemelerde, mal alımları için bu sınırın aşıldığı, hizmet alımları ve yapım işlerinde ise %10 sınırının korunduğu tespit edilmiştir.
İlgili mevzuat gereğince, kamu idarelerinin yıllık bütçelerine konulan ödenekler üzerinden her bir kalem için %10 oranında hesaplama yapılması gerektiği belirtilmiştir. 2024 yılı için mal alımları toplam ödeneği 786.190.665,37 TL iken, bu tutarın %10’u 78.619.066,53 TL olarak belirlenmiştir. Ancak, mal alımları için yapılan harcama 84.555.777,50 TL olarak kaydedilmiş ve bu da 5.936.710,97 TL’lik bir aşım anlamına gelmektedir. Kamu idaresi, gelecekte bu tür aşımların önüne geçmek amacıyla gerekli tedbirleri alacağını ve harcamaların yasal çerçevede yapılması için titiz bir çalışma yürüteceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddelerine uygun hareket edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Mal Alımları İşlerinde, Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin (d) bendi ile 21’inci maddesinin (f) bendinde belirtilen mal alımlarına ilişkin yapılan harcamaların yıllık toplamının, 2024 yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu, Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü alınmadan aşıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde; bu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı ifade edilmiştir.
Öte yandan, “4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (I) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ” in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinde; Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idarelerinin; yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarını dikkate alacağı, mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranını hesaplayacakları belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılacak mal ve hizmet alımı ile yapım işi harcamaları yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacaktır.
Yapılan incelemede; 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılan mal ve hizmet alımı ile yapım işleri harcamalarının, detayları aşağıdaki tablodan da görüleceği üzere bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unun, Mal alımları için Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir. Hizmet alımları ve yapım işlerinin %10 sınırı içinde olduğu görülmüştür.
Mal ve Hizmet Alımları ile Yapım İşleri %10 Sınırının Tespiti Tablosu
| Harcama Kalemleri |
2024 Yılı Toplam Ödenek Tutarı (TL) (A) |
Toplam Ödeneğin %10’u (Sınır) (TL) (B=A*%10) |
22/d ve 21/f Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı (TL) (C) |
Sınırı Aşan Tutar (TL) (D=C-B) |
Sınırı Aşan Tutar/Sınır (D/B) (%) |
| Mal Alımı | 786.190.665,37 | 78.619.066,53 | 84.555.777,50 | 5.936.710,97 | 10,76 |
| Hizmet Alımı | 1.632.595.698,15 | 163.259.569,81 | 157.975.688,46 | Aşılmamış | 9,68 |
| Yapım İşleri | 1.186.502.390,97 | 118.650.239,09 | 22.041.421,74 | Aşılmamış | 8,14 |
Hernekadar Hizmet alımları ile yapım işlerinde %10 sınırı aşılmamış ise de, mal alımlarında %10 sınırının aşıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle; idare olarak, Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuata tam uyum sağlanması adına gelecek dönemde gerekli tedbirlerin alınarak, tüm harcamaların yasal çerçevede yapılması için titizlikle çalışmalara devam edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; idare tarafından 2024 yılı içerisinde 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında gerçekleştirilen mal alımlarında, her biri için ayrı ayrı bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’u tutarındaki sınırın, Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü alınmadan aşılması hususu, 4734 sayılı Kanun ve ilgili Tebliğ hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. İdarenin iş ve işlemlerini 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili Tebliğ hükümlerine uygun olarak gerçekleştirmesi gerekmektedir.