|
ÖZET: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Döner Sermaye İşletmesi’nin mal alımlarında muayene ve kabul işlemlerinin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Sayıştay’ın 2024 yılı denetim raporuna göre, sözleşmelerde belirtilen işlemlerin yerine getirilmemesi sonucu mal teslimatlarında gecikmeler yaşanmakta ve bu durumlarda herhangi bir yaptırım uygulanmamaktadır. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, muayene ve kabul işlemlerinin en az üç kişilik komisyonlar tarafından yapılmasını zorunlu kılmakta ve bu süreçte görev ihmalinde bulunan komisyon üyeleri için disiplin cezası öngörmektedir.
Yapılan incelemeler, muayene ve kabul işlemlerinin yalnızca bir kişi tarafından gerçekleştirildiğini ve diğer üyelerin sadece tutanakları imzaladığını göstermektedir. Bu durum, komisyon üyelerinin görmedikleri mallar hakkında onay vermelerine ve dolayısıyla sorumluluk üstlenmelerine yol açmaktadır. Ayrıca, sözleşmelerde belirtilen süre uzatımı halleri dışında, yüklenicilerin mal teslimatlarını zamanında yapmamaları durumunda uygulanması gereken gecikme cezalarının etkin bir şekilde uygulanmadığı ve sözleşmelerin feshine yönelik süreçlerin işletilmediği belirlenmiştir. Sonuç olarak, muayene ve kabul işlemlerinin, tüm komisyon üyelerinin katılımıyla ve sözleşme şartlarına uygunluk açısından etkin bir denetimle gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu İdaresi, bu bulgularla ilgili gerekli önlemlerin alındığını belirtmiştir. |
BULGU: Mal Alımlarına İlişkin Muayene ve Kabul İşlemlerinde Eksiklikler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Döner Sermaye İşletmesi tarafından yapılan mal alımlarında muayene ve kabul işlemlerinin mevzuatta düzenlenen esas ve usullere göre gerçekleştirilmediği ve sözleşmelerde öngörülen işlemlerin yapılmaması nedeniyle malın süresinde teslim edilmediği durumlarda yaptırım uygulanmadığı tespit edilmiştir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Denetim, muayene ve kabul işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde, teslim edilen mal, hizmet, yapım veya yapılan işin muayene ve kabul işlemlerinin, idarelerce kurulacak en az üç kişilik muayene ve kabul komisyonları tarafından yapılacağı; “Görevlilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 28’inci maddesinde muayene ve kabul komisyonlarının başkan ve üyelerinin, görevlerini kanunî gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde, haklarında ilgili mevzuatı gereğince disiplin cezası uygulanacağı, ayrıca fiil ve davranışların özelliğine göre haklarında ceza kovuşturması da yapılacağı, tarafların uğradıkları zarar ve ziyanın genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirileceği hüküm altına alınmıştır.
Mal alımlarında uygulanacak muayene ve kabul işlemlerinin esas ve usullerin belirlendiği Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde muayene ve kabul komisyonlarının yetkili makam tarafından biri başkan, biri işin uzmanı olmak üzere en az üç kişi ile yedek üyelerden oluşturulacağı; 7’nci maddesinde komisyonun yüklenici tarafından idareye teslim edilen malın veya yapılan işin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığını inceleyeceği, her muayenede hazır bulunmak zorunda oldukları ve ihale dokümanında belirtilen şekilde kabul işlemlerinde esas alınacak işlemleri yürüteceği hususları düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, Döner Sermaye İşletmesi tarafından yapılan mal alımlarının muayene ve kabullerinin, muayene ve kabul komisyonu üyelerinin tamamının hazır olması aranmaksızın yapıldığı, muayene ve kabulün fiilen tek kişi tarafından gerçekleştirildiği, diğer üyelerin ise yalnızca tutanakları imzaladığı tespit edilmiştir. Bu durumda komisyon üyeleri görmedikleri, dolayısıyla kontrol etmedikleri malların ihale dokümanına uygunluğu noktasında onay vermiş ve sorumluluk üstlenmiş olmaktadır.
Diğer yandan, İdarenin mal alımlarına ilişkin sözleşmelerinde, sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, yüklenicinin, sözleşmeye uygun olarak malı veya malları süresinde teslim etmemesi halinde 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak her takvim günü için gecikme cezası uygulanacağına; ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedilip sözleşmenin feshedileceğine dair düzenlemeler bulunmaktadır. Ancak İdare uygulamasında, malların süresinde teslim edilip edilmediğine dair etkin bir kontrolün olmadığı, sözleşmede öngörülen ihtar yapılması şartının yerine getirilmemesi nedeniyle gecikilen süreler için ceza kesilmediği ve teminatların gelir kaydedilmesi ile sözleşmenin feshine ilişkin süreçlerin işletilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususlara iştirak edilmiş olup bulgu doğrultusunda gerekli önlemlerin alındığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, muayene ve kabul işlemlerinin komisyon üyelerinin tamamının katılımıyla ve edimin sözleşme şartlarına uygun olup olmadığının etkin bir şekilde denetlenmesini sağlayacak şekilde yapılması gerekmektedir.