ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir ilçe belediyesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/f ve 22/d maddeleri çerçevesinde yapılan mal alımlarında, bütçeye konulan ödeneğin %10’unu Kamu İhale Kurulu’nun onayı olmadan aşmıştır. Bu durum, ilgili kanunun 62. maddesinin (ı) bendinde belirtilen kurallara aykırılık teşkil etmektedir. İlgili mevzuat, idarelerin yıllık bütçelerine konulan ödeneklerin %10’unun aşılabilmesi için Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşünü şart koşmaktadır.

Yapılan incelemelerde, 2024 yılı içerisinde gerçekleştirilen mal alımlarının, belirlenen sınırları aştığı tespit edilmiştir. İdare, bu durumun farkında olduğunu ve gelecekteki işlemlerini ilgili mevzuata uygun şekilde yürüteceğini belirtmiştir. Ancak, mevcut harcamaların detayları incelendiğinde, bütçeye konulan ödeneklerin %10’unun aşılması durumu, kamu kaynaklarının yönetiminde dikkat edilmesi gereken önemli bir husustur.

Sonuç olarak, idarenin, Kamu İhale Kanunu ve ilgili tebliğler çerçevesinde hareket etmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu tür ihlallerin önlenmesi, kamu kaynaklarının etkin ve verimli bir şekilde kullanılabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Mal Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/f ve 22/d bentlerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarenin yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneğinin %10’unu Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü alınmadan aştığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde; bu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı ifade edilmiştir.

Öte yandan, “4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ” in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinde; Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre; ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idarelerinin, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarını dikkate alacağı, mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranını hesaplayacakları belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılacak mal, hizmet alımı ve yapım işi harcamaları yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacaktır.

Yapılan incelemede 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılan mal alımı harcamalarının, detayları aşağıdaki tabloda da görüleceği üzere yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unun Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü alınmadan aşıldığı görülmüştür.

İdare cevabında bundan sonraki iş ve işlemler yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülecektir denilmiştir.

İdare tarafından 2024 yılı içerisinde 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında gerçekleştirilen mal alımlarında, bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’u tutarındaki sınırın, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşılması hususu, 4734 sayılı Kanun ve ilgili Tebliğ hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. İdarenin, iş ve işlemlerini

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili Tebliğ hükümlerine uygun olarak gerçekleştirmesi gerekmektedir.

Tablo 7: 22/d ve 21/f ile Yapılan Mal Alımlarında %10 Aşımı Tablosu

Harcama
Kalemleri
2024 Yılı
Toplam
Ödenek Tutarı (TL)
Toplam
Ödeneğin %10’u
22/d
Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı (TL)
21/f
Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı (TL)
22/d ve 22/f
Kapsamında
Yapılan Harcama Tutarı Toplamı (TL)
Sınırı Aşan
Tutar (TL)
Mal Alımı 5.626.711,00 5.626,71 63.908.802,00 21.345.606,00 85.254.408,00 85.248.781,29
Hizmet Alımı 26.516.218,00 2.651.621,80 1.900.591,00 0,00 1.900.591,00 -751.030,80