|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Üniversite Diş Hekimliği Fakültesi’nin mal alımlarının parçalara bölünerek pazarlık usulü ile temin edilmesi uygulamasının rekabeti engellediğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, idarelerin ihalelerde saydamlık, rekabet, eşit muamele gibi temel ilkeleri gözetmekle yükümlü olduğunu belirtmektedir. Bu bağlamda, mal veya hizmet alımlarının belirli eşik değerlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünmesi yasaklanmıştır.
Kanun’un 21. maddesi gereğince, 2023 yılı için yaklaşık maliyeti 1.439.543 TL’ye kadar olan alımlar, ilan yapılmaksızın en az üç istekli ile pazarlık usulü ile ihale edilebilmektedir. Ancak Diş Hekimliği Fakültesi’nin mal alımlarının, bu limitin altında kalmak için kısımlara bölündüğü tespit edilmiştir. Örneğin, 2023 yılında yapılan bazı ihaleler, belirlenen parasal limitlerin altında kalmak amacıyla parçalara ayrılmıştır. Kamu İdaresi, bu bulguyu kabul ederek, gelecekte gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, rekabetin sağlanması adına mal alımlarının parçalara bölünerek pazarlık usulü ile ihale edilmesine son verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Mal Alımlarının Parçalara Bölünerek Pazarlık Usulü ile Temin Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Diş hekimliği fakültesi mal alımı ihalelerinin parçalara bölünerek pazarlık usulü ile temin edilerek rekabetin önlendiği görülmüştür
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde özetle; idarelerin, bu Kanun’a göre yapacağı ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, eşik
değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un 21’inci maddesinin f fıkrasına göre İdarelerin yaklaşık maliyeti 2023 yılı için 1.439.543 TL’ye kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımları ilan yapılmaksızın az üç istekli davet edilerek yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenerek pazarlık usulü ile ihale edilebilecektir.
Dolayısıyla aynı nitelikteki mal alımlarının mevzuatta belirlenen limit dahilinde kalarak pazarlık usulü ile ihale edilmesi amacıyla kalemlere veya gruplara bölünerek yapılması 4734 Sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir.
Ancak yapılan incelemede, Diş Hekimliği Fakültesi mal ve malzeme alımlarının pazarlık usulü parasal limitinin altında kalmak amacıyla kısımlara bölündüğü tespit edilmiştir. 2023 yılında ihale edilip 2024 yılında ödemesi devam eden Kısımlara bölümlenerek pazarlık usulü ile ihale edilen alımlara yaklaşık maliyet ve ihale tarihleriyle birlikte aşağıda yer verilmiştir.
2023/505316 İhale Kayıt numaralı 500 Adet Dental İmplant Alımı (İhale tarihi:
02.06.2023, yaklaşık maliyet: 1.016.666,67 TL)
2023/594210 İhale Kayıt numaralı 200 Adet Dental İmplant (İhale tarihi: 20.06.2023, yaklaşık maliyet: 733.333,33 TL)
2023/891022 İhale Kayıt numaralı 120 Adet Dental İmplant Alımı (İhale tarihi: 07.09.2023, yaklaşık maliyet: 776.000,00 TL)
Kamu İdaresi cevabında bulguya iştirak edilerek bulgu konusu hususta bundan sonraki süreçte gerekli özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Kanun’un temel ilkeleri gereği rekabetin sağlanması için mal alımlarının parçalara bölünerek pazarlık usulü ile ihale edilerek temini uygulamasına son verilmesi gerekmektedir.